EIGENTIJDS ONDERWIJSLERARENSTAFMEDEWERKERS

Zó ondersteun je examenleerlingen in hun studiekeuze op afstand

Zó ondersteun je examenleerlingen in hun studiekeuze op afstand
Foto: Laurie (links) en Bartha (rechts)

Niet alleen de middelbare scholen, maar ook mbo-scholen, hogescholen en universiteiten zijn dicht. Dit betekent dat examenleerlingen deze onderwijsinstellingen niet kunnen bezoeken voor een open dag of een dag proefstuderen. Hoe kun je als middelbare school deze leerlingen op afstand ondersteunen in hun studiekeuzeoriëntatie? Drie decanen vertellen hoe zij dit op hun school aanpakken.

Nieuwsbrief met tips en hulpmiddelen

Bartha Moerkerk

“Hoewel de meeste examenleerlingen gelukkig al een studiekeuze hebben gemaakt, zijn er ook nog leerlingen die twijfelen tussen een aantal opleidingen en leerlingen die echt nog niet weten wat ze willen studeren”, vertelt Bartha Moerkerk, decaan havo op CSG Prins Maurits in Middelharnis. Bartha dacht na over hoe ze deze leerlingen op afstand kon ondersteunen in hun studiekeuze. Ze besloot een nieuwsbrief te maken voor alle havo 5-leerlingen. Deze nieuwsbrief start met een gedicht over studiekeuze op afstand. Vervolgens zet ze handige tips en hulpmiddelen bij studiekeuze ‘op afstand‘ op een rij.

Informatie en inspiratie

Bartha benoemt in de nieuwsbrief een aantal concrete activiteiten die je als leerling kunt ondernemen, bijvoorbeeld welke websites je kunt bezoeken voor meer informatie. Ook deelt ze filmpjes en blogs waar leerlingen inspiratie op kunnen doen over hun studietijd en specifieke opleidingen. Een week later verstuurde Bartha nog een nieuwsbrief, waarin ze een agenda opnam met diverse studiekeuze-activiteiten van hbo-instellingen in de omgeving. Bartha: “Mijn boodschap aan de leerlingen is: als je het nog niet zeker weet, dan zijn dit je opties om je te oriënteren. En: weet dat ik altijd beschikbaar ben om met je in gesprek te gaan en mee te denken.”

Tips van Bartha

  • “Ga actief op zoek naar informatie en activiteiten van mbo’s, hbo’s en universiteiten. Zet alle voorbeelden op een rijtje en stuur ze door naar je leerlingen.”
  • “Doe een oproep aan studenten of ze met je leerlingen in gesprek willen gaan over hun studie. Ik heb een lijst van meer dan 100 oud-leerlingen na een oproep die ik deed op Facebook.”
  • “Laat leerlingen een online keuzetest maken als ze er echt niet uitkomen. Ga over de uitslag van deze test met de leerling in gesprek. Herken je je in de uitslag? Waarom wel of niet?”

In gesprek met studenten

Lob in coronatijd

Bram Bogaers

Decaan Bram Bogaers van het Frencken College in Oosterhout benadrukt dat het juist nu van belang is om al het aanbod wat betreft studiekeuze duidelijk te communiceren naar leerlingen: “Omdat het aanbod om je te oriënteren nu beperkter is, ligt het gevaar op de loer dat leerlingen onvoorbereid een keuze maken.” Bram zag online initiatieven ontstaan van studenten die aanboden om met examenleerlingen in gesprek te gaan over hun studies. Toen ook een oud-leerling de school mailde met dit aanbod, kwamen ze op het idee om meer oud-leerlingen te benaderen of zij met hun leerlingen in gesprek wilden gaan.

Laagdrempelige manier

De school koos bewust voor oud-leerlingen, omdat dit een laagdrempelige manier is voor de huidige leerlingen om een gesprek te voeren. Bram: “Vaak kennen onze huidige leerlingen deze oud-leerlingen via via.” Alle oud-leerlingen van de afgelopen drie examenjaren kregen een e-mail met de vraag of ze met leerlingen in gesprek wilden gaan over hun studie en daarvoor een vragenlijst wilden invullen. Daarnaast deed de school nog een oproep in een filmpje. Bram: “De respons was fantastisch: zo’n 330 studenten vulden de vragenlijst in. Dit betekent dat we nu een groot aanbod van verschillende opleidingen hebben.”

Matchen

De decanen van de school maakten vervolgens een lijst met voornamen en bijbehorende opleidingen. De examenleerlingen kunnen aangeven bij hun decaan met wie ze graag in gesprek willen gaan. Bram: “Wij maken vervolgens de match, in verband met de privacy. Sommige leerlingen wilden wel met drie of vier oud-leerlingen spreken. Dat is mooi om te zien. We hebben nu meer dan twintig matches gemaakt. Dat klinkt misschien weinig, maar veel leerlingen hebben natuurlijk al een opleiding gekozen. We vinden dit zo goed werken, dat we dit de komende jaren weer willen aanbieden aan onze leerlingen, ook in de voorexamenklassen.”

Tips van Bram

  • “Houd oren en ogen open en maak gebruik van creatieve ideeën van anderen. Dit initiatief is tot stand gekomen doordat studenten door het hele land dit al aanboden. Wij hebben er op onze eigen manier invulling aan gegeven.”
  • “Zorg ervoor dat je in contact kunt komen met oud-leerlingen. Wij laten examenleerlingen altijd een formulier invullen, waarin we ze vragen of en hoe we contact met hen mogen opnemen nadat ze van school zijn gegaan.”

Tips van Expertisepunt LOB en NVS-NVL

Op de website van het Expertisepunt LOB vind je een speciale pagina over studiekeuze in coronatijd. Ook NVS-NVL heeft hier een pagina voor met een handig overzicht.

Vragen én antwoorden

Laurie Rademakers

Decaan Laurie Rademakers van het Heerbeeck College in Best had zelf een aantal vragen toen de scholen halverwege maart dicht gingen: “Ik dacht bijvoorbeeld: hoe zit het nu met de deadlines? En waar kunnen leerlingen hun informatie vandaan halen?” Samen met andere decanen uit de regio startte ze een appgroep, waarin ook veel vragen naar voren kwamen. Daarnaast kreeg Laurie natuurlijk vragen van leerlingen zelf, vooral over hoe ze zich kunnen oriënteren, zonder écht op een school rond te lopen. Ze besloot om alle vragen op een rijtje te zetten en te beantwoorden. Dit resulteerde in een ‘Q&A’ (Questions & Answers) over loopbaanoriëntatie voor haar leerlingen. Toen deze zich snel verspreidde onder decanen door het hele land, maakte ze samen met de VVSL (decanenvereniging) ook een landelijke versie.

Ouders betrekken

Laurie maakte de Q&A in Google Drive: “Het voordeel van dit programma is dat ik het bestand tussentijds steeds kan bijwerken en aanvullen. Toen DUO bijvoorbeeld stopte met het geven van webinars over studiefinanciering, maakte ik zelf een filmpje met informatie. Deze kon ik weer gemakkelijk toevoegen.” Laurie merkt dat leerlingen gebruik maken van de Q&A, bijvoorbeeld omdat ze het meteen te horen krijgt als een linkje niet werkt: “Toch krijg ik soms nog wel vragen van leerlingen in Teams die ook in het bestand staan. Als ik ze hier naar verwijs, zeggen ze vaak: ‘oja, daar heb ik mijn ouders wel iets over horen zeggen’. Dit geeft voor mij ook weer het belang aan om ouders te betrekken in de studiekeuze van hun kinderen, bijvoorbeeld door leerlingen opdrachten te geven waarin ze met hun ouders in gesprek gaan over hun studiekeuze.”

Tips van Laurie

  • “Zorg voor duidelijkheid voor de leerling. Dit was voor mij de reden om deze Q&A te maken. De studiekeuze is vaak al iets dat voor leerlingen lastig en onzeker is. Dat is nu alleen nog maar spannender. Schuif de studiekeuze dus niet opzij in deze situatie, maar geef leerlingen handvatten zodat ze weten bij wie ze terecht kunnen.”
  • “Betrek ouders bij de studiekeuze van hun kinderen. Houd ze op de hoogte door middel van brieven en intranet, verzorg (digitale) informatieavonden en vraag aan leerlingen om twijfels thuis te bespreken.”
  • “Houd het laagdrempelig voor de leerling. Blijf leerlingen eraan herinneren dat ze je altijd een berichtje kunnen sturen, bijvoorbeeld via Microsoft Teams. Dit is voor leerlingen vaak laagdrempeliger dan een e-mail: het lijkt meer op WhatsApp.”

Heb jij vragen over dit onderwerp of wil je tips en ervaringen delen met andere collega’s? Op Edualdo.nl delen leraren, teamleiders en schoolleiders uit het vo én po hun vragen en antwoorden over allerlei onderwerpen, zoals lesgeven op afstand.

Deel dit bericht

Meer weten?

Heb jij vragen over dit onderwerp? Neem contact met ons op en we helpen je verder.

Contact

Blijf op de hoogte

Meld je aan voor de Voortgezet Leren nieuwsbrief en ontvang het laatste nieuws en praktijkvoorbeelden:

Meld je aan voor de nieuwsbrief