DIGITALE VAARDIGHEDENEIGENTIJDS ONDERWIJSLERARENSCHOOLLEIDERSTEAMLEIDERS

Welke inzichten neem je mee uit de lockdown? Laat leerlingen vloggen over hun ervaringen!

Welke inzichten neem je mee uit de lockdown? Laat leerlingen vloggen over hun ervaringen!
Simanca Deurloo

Het Rijnlands Lyceum Sassenheim was net begonnen met een innovatietraject toen de coronacrisis uitbrak. Via vlogs van leerlingen deden ze nieuwe inzichten op over afstandsonderwijs. “Vraag leerlingen naar hun onderwijsdromen!”

Lockdownvlogs

“Sommige leerlingen vonden de nieuwe vrijheid, rustige omgeving en eigen verantwoordelijkheid tijdens de lockdown heel prettig. Maar bijna allemaal misten ze de sociale interactie in het klaslokaal”, vertelt Simanca Deurloo, lerares biologie en projectleider van het innovatietraject bij het Rijnlands Lyceum. Ze deed deze ontdekkingen dankzij de vlogs van ongeveer 50 leerlingen die ze vroeg naar hun ervaring met afstandsonderwijs tijdens de lockdown.

Samen sparren

Welke inzichten neem je mee uit de lockdown - laat leerlingen vloggen over hun ervaringen

Irma Raadgeep

Het lyceum deed vanuit Voortgezet Leren mee aan een innovatietraject over flexibele onderwijsorganisatie toen de school opeens dicht moest. “We waren vooral nog bezig met onderzoek naar welke vernieuwingen passen bij onze school”, vertelt Irma Raadgeep, schoolleider. Dat deden ze via zogeheten leercirkels: groepjes leerlingen die met een schoolleider of leraar sparren over het onderwijs. Irma licht toe: “Dat zijn gesprekken van een uurtje waarin we betrokken leerlingen vragen naar hun dromen voor het onderwijs.” Ze vroeg de leerlingen zich een lege school voor te stellen, zonder rooster, groep of lokalen. “Maar je gaat wel iets leren. Wat ga je leren, waarom en hoe? Wat zie je voor je?”

‘Als de school leeg zou zijn, hoe zou jij hem dan inrichten?’

Buiten leren

Uit die eerste gesprekken kwam al naar voren dat leerlingen meer buiten de school willen leren. Denk aan leren bij bedrijven, op excursie, in de buitenlucht en schoolreisjes. Maar toen kwam de coronacrisis en moest de schoolleiding de leercirkels even opschorten. In plaats daarvan vroegen ze de deelnemende leerlingen om vlogs te maken over hun ervaringen en wat ze willen behouden van het onderwijs op afstand. Irma: “Vloggen past bij deze tijd en bij de manier waarop de leerlingen toch al communiceren. Een vlog is natuurlijker voor ze dan een schrijfopdracht.”

Bekijk hier de vlog van leerling Artemis:

Meer verantwoordelijkheid

Simanca: “In hun vlogs gaven leerlingen aan thuis meer vrijheid te hebben in de indeling van hun dag, dat willen ze graag behouden.” Een van de redenen is dat het rooster na een paar weken lockdown werd aangepast van lesuren van 50 minuten, naar lessen van een half uur. “Een hele dag online in een virtueel klaslokaal is erg lang. Aan het einde van een lange les nog even aan een opdracht werken, dat lukt soms niet meer”, vertelt Simanca. Door de lessen te verkorten en te beperken tot de ochtend, kregen leerlingen ruim baan voor een eigen dagindeling met opdrachten maken in de middag. Velen vonden dit fijn, maar sommigen hadden ook juist moeite met hun nieuwe verantwoordelijkheid.

Minder weerstand

Gaat het rooster volgend schooljaar meteen op de schop door de nieuwe inzichten? “Dit is eerder belangrijke input voor ons innovatietraject. Concrete veranderingen zoals een ander rooster of meer afstandsonderwijs zijn nog toekomstmuziek”, zegt Simanca. De vlogs worden nog verder geanalyseerd en er staat ook nog een enquête uit onder leerlingen. Alle leraren weten inmiddels wel dat afstandsonderwijs kan en lukt, ze zijn er meer bedreven in en voelen er geen weerstand meer tegen, vat Simanca samen. “Het toegenomen draagvlak vanuit de lockdown maakt ook vormen van afstandsonderwijs mogelijk in de toekomst”, vindt Irma, “maar dat zal wel altijd in combinatie met fysieke lessen op school zijn. De lockdown heeft het gemis van persoonlijk contact ook voor iedereen bewezen.”

‘Het toegenomen draagvlak vanuit de lockdown maakt ook vormen van afstandsonderwijs mogelijk in de toekomst.’

Flipping the classroom

Andere ontdekkingen uit de lockdown vinden wel direct navolging. Irma: “Leraren merkten dat ze beter konden differentiëren door bijvoorbeeld instructiefilmpjes te maken. Leerlingen keken de filmpjes buiten de les, waardoor er meer ruimte overbleef voor individuele begeleiding en vragen van leerlingen.” De filmpjes zijn een blijvend succes, die bij verschillende secties in de plannen voor volgend schooljaar meegaan. Bijvoorbeeld in de vorm van een filmpjesdatabase. De filmpjes zijn mogelijk geschikt voor flipping the classroom, waarbij leerlingen de instructie thuis kijken en op school begeleid aan opdrachten werken. Daarnaast bieden de nieuwe ontdekkingen mogelijkheden op het gebied van flexibilisering, bijvoorbeeld om een leraar die maar één lesuur op een dag heeft, dit vanuit huis te laten verzorgen.

Nieuwe uitgangspunten

Na de ervaringen van het afgelopen schooljaar gaat Irma het innovatietraject meer faciliteren: “We hebben gezien dat er veel tijd nodig is om veranderingen echt in gang te zetten en nemen dit heel serieus.” Er komen twee projectleiders innovatie, met meer uren. Daarnaast staan er drie nieuwe uitgangspunten voor onderwijsvernieuwing op papier, deels geïnspireerd door de input van leerlingen: “We willen leerlingen meer verantwoordelijkheid geven, meer ruimte voor verschillende talenten maken en niet meer iedere leerling precies dezelfde stof geven.” Een leerling gaf in een vlog bijvoorbeeld aan minder uren Nederlands nodig te hebben en juist meer wiskunde. Dat zou in de toekomst mogelijk moeten zijn, vindt Irma.

Wensen van leerlingen

Om de uitkomsten uit de gesprekken, enquête en vlogs breed te delen, maakt Simanca woordenvelden (ofwel een wordcloud): “Zo maak je simpel inzichtelijk wat leerlingen nou echt willen in hun eigen woorden.” Daarnaast maakt ze een compilatie van de vlogs. En in die uitkomsten zitten volgens Irma essentiële componenten voor onderwijsvernieuwing: “Mijn belangrijkste tip voor andere scholen die bezig zijn met onderwijsvernieuwing is: betrek de leerlingen!”

Welke inzichten neem je mee uit de lockdown? Laat leerlingen vloggen over hun ervaringen

Download van het Rijnlands Lyceum

Het Rijnlands Lyceum Sassenheim neemt deel aan een innovatietraject van Voortgezet Leren met als thema ‘Flexibele onderwijsorganisatie’.

Meer weten?

Heb jij vragen over dit onderwerp of wil je tips en ervaringen delen met andere collega’s? Op Edualdo.nl delen leraren en schoolleiders uit het vo én po hun vragen en antwoorden over allerlei onderwerpen, zoals lesgeven op afstand.

Deel dit bericht

Meer weten?

Heb jij vragen over dit onderwerp? Neem contact met ons op en we helpen je verder.

contact

Blijf op de hoogte

Meld je aan voor de Voortgezet Leren nieuwsbrief en ontvang het laatste nieuws en praktijkvoorbeelden:

Meld je aan