DIGITALE VAARDIGHEDENORGANISATIEONTWIKKELINGLERARENSCHOOLLEIDERSTEAMLEIDERS

Urgentie als hefboom voor onderwijsontwikkeling

Urgentie als hefboom voor onderwijsontwikkeling
Erna Oosterbroek

Begin dit schooljaar was het zover voor het Greijdanus Meppel: na een aantal jaar ontwikkelen en uitproberen, voerde de school een 80-minutenrooster in. En toen kwam de corona-crisis. Tegen de verwachting in, blijkt het 80-minuten rooster juist nu een uitkomst. De school grijpt de goede voorbeelden die ontstaan tijdens het afstandsonderwijs aan om de onderwijsontwikkelingen juist te versterken. Lees hoe ze dat doen.

Bestaande structuur behouden

We wisten meteen dat we in de eerste week van het thuisonderwijs zo veel mogelijk wilden vasthouden aan de bestaande structuur. Daar hoorde ook het 80-minuten rooster bij”, vertelt vestigingsdirecteur Ton Sebens. Dat deden we in eerste instantie omdat we het werken op afstand volgens ons al verandering genoeg was. In het MT waren we het er dan ook snel over eens dat we de ontwikkelingen waarmee we al bezig waren, zo veel mogelijk wilden behouden. Alleen nu op afstand. Dat het 80-minuten rooster in deze situatie zo goed zou werken, hadden we van tevoren niet bedacht.”

Innovatieteam van leraren

De school werkte de afgelopen jaren aan het vergroten van eigenaarschap van leerlingen, onder andere via het innovatietraject van Voortgezet Leren. Er wordt ingezet op meer formatief evalueren en werken met leerdoelen, binnen een 80-minutenrooster. Voor deze onderwijsontwikkelingen werkt een innovatieteam van leraren nauw samen met de vakgroepen en het MT. Dit innovatieteam vormt nu samen met het MT het corona-crisisteam op de school. Ton: “Dit zijn leraren die al jaren bezig zijn met onderwijsontwikkeling. Door die ervaring kunnen zij goed inschatten hoe we in deze situatie kunnen doorgaan met onze onderwijsontwikkelingen, zonder collega’s te overvragen.

Ton: “We waren het er snel over eens dat we de ontwikkelingen waarmee we al bezig waren, zo veel mogelijk wilden behouden. Alleen nu op afstand.”

Exit-ticket

Ton: ”We merkten in de eerste week van het afstandsonderwijs dat de presentie van leerlingen aandacht verdiende. We hadden onvoldoende in beeld welke leerlingen aanwezig waren en wie er actief meededen. We hebben daarom een digitaal exit-ticket gemaakt, waarop leerlingen na iedere les een aantal vragen beantwoorden.” Erna Oosterbroek is voorzitter van het innovatieteam en docentbegeleider. Zij ondersteunt haar collega’s op dit moment fulltime bij het vormgeven van het afstandsonderwijs. Erna: “Zo’n formulier blijkt heel goed te werken. Het stimuleert leerlingen om te reflecteren op wat ze hebben geleerd en waar ze nog vragen over hebben. Wel is het belangrijk dat je inzicht en toepassingsvragen stelt. Geen kennisvragen. Die zoeken ze namelijk gewoon snel op, hebben wij intussen geleerd”, lacht Erna. Ton: “Ook leraren blijken het exit-ticket handig te vinden, omdat het inzicht geeft in het leerproces. Dit past precies bij de ontwikkeling van formatief evalueren in onze school.”

Urgentie als hefboom

“Urgentie blijkt een enorme hefboom om dingen voor elkaar te krijgen”, vertelt Erna. Ton vult aan: “Op school gaven collega’s nog weleens 80 minuten klassikaal les, terwijl dat niet ons idee is achter het nieuwe rooster. Online is het voor iedereen heel logisch dat je niet 80 minuten kunt vullen met klassikale instructies. Leerlingen maken nu ook hun opdrachten tijdens de les, terwijl de docent beschikbaar is voor begeleiding en feedback. In 80 minuten is daar voldoende tijd voor.”

Erna: “Wij geloven echt dat het uitwisselen van ervaringen en elkaar verder helpen de belangrijkste manieren zijn om het onderwijs te blijven verbeteren.

Uitgebreide overlegstructuur

Leraren, teamleiders, leerlingen, het innovatieteam en het MT overleggen in verschillende groepen bijna dagelijks over wat goed gaat, wat er beter kan en wat daar concreet voor nodig is. Zo gaven leerlingen aan dat er te weinig aanbod was in de flexuren. Leraren zetten daarom het aanbod nu in Classroom. Erna: “Wij geloven echt dat het uitwisselen van ervaringen en elkaar verder helpen de belangrijkste manieren zijn om het onderwijs te blijven verbeteren. Niet alleen nu, áltijd. Als je collega’s iets nieuws wil laten proberen, werkt het heel krachtig als je direct van een collega hoort hoe het werkt in de praktijk. Dat verlaagt de drempel om het ook te proberen. Die uitwisseling gaat nu gewoon door.” Erna heeft onder andere een map aangemaakt in Google Classroom waarin collega’s actief tips en voorbeelden met elkaar delen. En in wekelijkse digitale overleggen vraagt Erna collega’s die een succeservaring hebben opgedaan, aan iedereen uit te leggen wat ze hebben gedaan.

Wil jij ook online kennis uitwisselen met collega’s?
Je vindt hier veel handige tips om met succes online overleggen en bijeenkomsten te organiseren.

Formatief evalueren

Volgens Erna is het ook een voordeel dat zij zich fulltime kan bezighouden met de ontwikkelingen. “Leraren zijn ontzettend druk. Die komen echt niet de hele dag met vragen.” Daarom zoekt Erna ook zelf hoe ze de schoolambities (vergroten van eigenaarschap van leerlingen door onder andere formatief evalueren, werken met leerdoelen en een 80-minutenrooster) kunnen koppelen aan wat leraren nu nodig hebben. “Omdat alles nu op afstand gaat, merk ik dat collega’s meer formatief willen werken, zonder dat ze er zelf veel meer werk aan hebben. Ik kom dan met concrete voorbeelden over hoe ze peer-feedback kunnen inzetten. Die vorm is juist bedoeld om leerlingen inzicht te geven in waar hij of zij staat in het leerproces, zonder dat de leraar daar extra tijd aan kwijt is. Dat kan nu heel goed werken, ook als de school straks weer open is.”

Kansen grijpen

Ton: “Door deze crisis kijk je soms naar de ontwikkelingen waarin je in zit vanuit een andere invalshoek. Voor leraren is er veel informatie over alle mogelijkheden van digitaal lesgeven. Het is heel mooi om die kansen te grijpen, al blijft de situatie lastig. Let goed op de belastbaarheid van je team.” Erna vervolgt: “Deze situatie vraagt heel veel van iedereen. Leg de lat niet te hoog. Je digitale les hoeft echt niet perfect. Het is al heel fijn als je leerlingen in deze tijd aandacht en structuur kunt bieden.”

Greijdanus Meppel neemt deel aan een innovatietraject van Voortgezet Leren met als thema ‘Doorontwikkelen onderwijsconcept’.

Meer weten?

Heb jij vragen over dit onderwerp of wil je tips en ervaringen delen met andere collega’s? Op Edualdo.nl delen leraren, teamleiders en schoolleiders uit het vo én po hun vragen en antwoorden over allerlei onderwerpen, zoals lesgeven op afstand.

Deel dit bericht

Meer weten?

Heb jij vragen over dit onderwerp? Neem contact met ons op en we helpen je verder.

contact

Blijf op de hoogte

Meld je aan voor de Voortgezet Leren nieuwsbrief en ontvang het laatste nieuws en praktijkvoorbeelden:

Meld je aan voor de nieuwsbrief