Ook op afstand kun je het leerproces van leerlingen volgen en sturen

Ook op afstand kun je het leerproces van leerlingen volgen en sturen
Corneline Schelke

Zicht houden op de vorderingen van je leerlingen is niet makkelijk als je op afstand lesgeeft. Leraren Mike, Corneline en Wendy van het Oostvaarders College in Almere zetten – waar mogelijk – formatief leren in om te achterhalen waar de leerling staat in het leerproces. Ze delen hun tips.

Feedback op huiswerk

Mike Boelhouwers

Mike Boelhouwers

Toetsen voor een cijfer doet Mike Boelhouwers op dit moment weinig. “Als je leerlingen in een online situatie goed wilt begeleiden, moet je vooral weten hóe ze hun werk doen”, vindt de wiskundedocent, rekencoördinator en remedial teacher aan het Oostvaarders College. “Je wilt zicht hebben op het proces van het leren. Daaraan zie je wat leerlingen wel en niet beheersen en hoe je daarop kunt inspelen.” Daarom geeft Mike de leerlingen in zijn 1 havo-klas momenteel vooral individuele feedback op huiswerkopdrachten. Leerlingen vinden dat motiverend, ervaart hij: “Ik heb nog nooit zo goed gemaakt huiswerk gezien!” Feedback geven op huiswerk is sowieso een handige manier om in contact te blijven met je leerlingen, vindt Mike.

Opdrachten en rubrics

Mike werkt aan de hand van opdrachten en rubrics die hij aanmaakt in Teams. (Kies in Teams voor: opdracht > nieuwe opdracht > rubric toevoegen.) Voor elke les zet hij een stuk of drie wiskunde-opdrachten klaar. Leerlingen maken de opdrachten en checken hun antwoorden in het online nakijkboek. Als ze vinden dat ze klaar zijn, ondertekenen ze hun uitwerkingen, maken er een foto van en sturen die in via Teams. Mike kijkt de uitwerkingen na, vult de rubrics in en stuurt die terug naar de leerling. Hij werd snel ervaren in deze manier van nakijken: “In het begin was ik met vijf leerlingen drie kwartier bezig, nu doe ik de hele klas in een halfuur.”

‘In het begin was ik met het huiswerk van vijf leerlingen drie kwartier bezig, nu doe ik de hele klas in een halfuur’

Huiswerk verbeteren

Mike koppelt aan elke rubric een puntenverdeling. In de eerste ronde krijgen leerlingen alleen de feedback te zien en niet het bijbehorende puntenaantal. Ze mogen hun huiswerk aan de hand van de feedback verbeteren en opnieuw insturen. Is de nieuwe versie beter, dan tellen de nieuwe punten mee. “Aan het eind van deze roosterperiode telt de gemiddelde score van het huiswerk voor ongeveer driekwart mee in het cijfer”, legt Mike uit. “De rest komt uit korte toetsen die ik afneem via Studyflow. Met die toetsen kijk ik wat er op de lange termijn bij leerlingen aan kennis blijft hangen.”

Voortgangstoetsen

Ook Corneline Schelke, docent Nederlands en collega van Mike, is een groot voorstander van formatief evalueren. De afgelopen weken heeft ze op allerlei manieren uitgeprobeerd hoe dat online vorm kan krijgen. Zo maakte ze voor spelling voortgangstoetsen in Microsoft Forms met dertig vragen die leerlingen in een halfuurtje moesten beantwoorden. Leerlingen die onvoldoende scoorden, maakten de volgende dag weer zo’n kleine toets. Net zo lang tot ze de stof beheersten.

Schrijfopdracht en peer review

Wie klaar was met de spellingstoetsen, mocht door met een schrijfopdracht. Die werd in tweetallen gemaakt. Elk tweetal schreef drie teksten, waarop de leerlingen reactie kregen van een ander tweetal. Aan de hand van de ontvangen feedback en dat wat ze leerden van het lezen van andermans teksten, verbeterden de tweetallen hun eigen teksten. Vervolgens koos iedere leerling afzonderlijk welke tekst hij of zij wilde inleveren. “Peer review is erg leerzaam en het werkt ook online prima”, is de ervaring van Corneline. Ook scheelt het de docent nakijkwerk.

‘Peer review is erg leerzaam en werkt ook online prima’

Leesopdracht

Met leesvaardigheid heeft Corneline inmiddels ook een positieve toetservaring opgedaan. Het idee deed ze op in de Facebookgroep ‘Leraar Nederlands’: “Ik heb de klas drie teksten gegeven met de boodschap dat ik de volgende les over één van die teksten vragen zou stellen: onderwerp, hoofdgedachte, opbouw, enzovoort. Met dat in het achterhoofd moesten leerlingen zich voorbereiden. Vervolgens heb ik weer een korte toets in Forms gemaakt. Dat werkte als een tierelier. Je kunt vrij goed zien of leerlingen zich in de tekst verdiept hebben én of ze de tekst begrijpen. Door in Forms de vragen in willekeurige volgorde aan te bieden en leerlingen weinig tijd te geven, ontmoedig je onderling overleg. En al zouden leerlingen overleggen, dan nog hebben ze zich al wel verdiept in de teksten én hebben ze, waarschijnlijk, serieus met elkaar overlegd. Dat vind ik al winst!”

Praktische opdracht

Wendy van Antwerpen

Wendy van Antwerpen

Voor docent natuurkunde Wendy van Antwerpen ligt het iets anders. Net als Mike en Corneline werkt zij graag formatief. “Een van de beste manieren om de voortgang van leerlingen in beeld te houden, is door ze tijdens de les gericht vragen te stellen”, vertelt ze. Als bovenbouwdocent heeft zij wel veel te maken met leerlingen die schoolexamens en praktische opdrachten voor een cijfer moeten doen. Wendy: “Onze examenkandidaten waren gelukkig al klaar met de schoolexamens toen de scholen dicht gingen. Ze moesten alleen nog een praktische opdracht doen over stroomsnelheid onder invloed van drukverandering. Die heb ik voor 5 havo snel omgebouwd naar een thuispracticum. Dat verliep zo goed dat een natuurkundecollega dezelfde opzet heeft gebruikt voor een praktische opdracht in 6 vwo, over een ander onderwerp.”

Thuispracticum onder tijdsdruk

Voorafgaand aan het thuispracticum gaf Wendy haar leerlingen een lijst met benodigdheden: keukenweegschaal, maatbeker, rietje, enzovoort. Op de dag van de opdracht waren de leerlingen vrijgesteld van andere lessen. Vanaf het moment dat Wendy de opdracht online zette, konden ze aan de slag. Aan het eind van de dag leverden ze hun werk in, compleet met een foto van hun meetopstelling en hun naam erop. In combinatie met de tijdsdruk was dit voldoende waarborg voor een ‘eerlijke’ toets, zegt Wendy. “In theorie konden leerlingen iedereen raadplegen, maar daarvoor hadden ze het veel te druk. Trouwens, normaal doen ze dit practicum met zijn tweeën, dan kunnen ze ook overleggen. En de resultaten zijn in lijn met eerdere prestaties van leerlingen. Dat geeft aan dat de resultaten waarschijnlijk betrouwbaar zijn!”

Voorbeelden van het Oostvaarders College

Het Oostvaarders College neemt deel aan een innovatietraject van Voortgezet Leren met als thema ‘Het organiseren van maatwerktrajecten’.

Meer weten?

Heb jij vragen over dit onderwerp of wil je tips en ervaringen delen met andere collega’s? Op Edualdo.nl delen leraren, teamleiders en schoolleiders uit het vo én po hun vragen en antwoorden over allerlei onderwerpen, zoals lesgeven op afstand.

Deel dit bericht

Meer weten?

Heb jij vragen over dit onderwerp? Neem contact met ons op en we helpen je verder.

contact

Blijf op de hoogte

Meld je aan voor de Voortgezet Leren nieuwsbrief en ontvang het laatste nieuws en praktijkvoorbeelden.

Meld je aan voor de nieuwsbrief