EIGENTIJDS ONDERWIJSMAATWERKLERARENSCHOOLLEIDERSTEAMLEIDERS

Tips om jouw leerlingen actiever te betrekken bij het onderwijs

Tips om jouw leerlingen actiever te betrekken bij het onderwijs

Door de coronacrisis mochten leerlingen ineens niet meer naar school, maar volgden zij vanuit huis de lessen. Een grote verandering, die flink wat vroeg van de scholen én van de leerlingen. Door leerlingen te betrekken bij het vormgeven van het onderwijs, konden scholen bijsturen en het onderwijs verbeteren. En niet alleen op basis van feedback van leerlingen, maar ook van ouders en leraren. Lees hier de belangrijkste tips uit vijf praktijkvoorbeelden van de afgelopen periode.

Onderwijs op afstand: met feedback van knelpunten naar succesfactoren

Op het Minkema College in Woerden waren ze er snel bij; de school besloot om na één week afstandsonderwijs via een enquête aan de leerlingen te vragen wat zij ervan vonden en welke knelpunten er waren. Maar liefst 900 leerlingen werkten hieraan mee. Arjan van der Wart, directeur onderwijs. “Dit was hét moment om input te verzamelen en te achterhalen wat goed gaat en wat beter kan.”

Afdelingsleider Annet van de Wouw vertaalde samen met collega’s alle uitkomsten en tips in tien succesfactoren voor ons afstandsonderwijs. Daarmee kon de school gericht aan de slag. “Zo is het belangrijk dat leraren de opdrachten en instructies ruim op tijd klaarzetten en alles zo veel mogelijk op één plek bundelen.”

Om na te gaan wat de leerlingen merkten van het werken aan deze succesfactoren, werden deze na een week bij de ouders en leerlingen getoetst. Zo’n 700 leerlingen en 400 ouders stuurden de tweede vragenlijst retour. Van de ouders wilde de school ook weten of de begeleiding van hun kind lukte. Arjan: “De enquêtes leverden goede feedback op en we informeren alle leraren via een briefing over de uitkomsten, de complimenten, de tips en de tops. Het is mooi dat ouders en leerlingen het waarderen dat we hen feedback vragen om op een goede manier te kunnen bijsturen.”

Terra VO Oldekerk kiest voor duidelijkheid

Bert-Jan Groenewolt, afdelingsdirecteur van de vmbo groen-school, wist meteen dat hij niet wilde proberen om de gewone schooldag online te imiteren. “Onze leerlingen hebben veel behoefte aan structuur en voor hen is de relatie met de leraar belangrijk. Daarom hebben wij een weekrooster gemaakt waarin leerlingen maar twee tot drie vakken per dag hebben.” Met een enquête werd aan leerlingen gevraagd hoe dat beviel. Aan de hand daarvan bepaalde de school hoe het onderwijs er na 1 juni uit ging zien. Bert-Jan: “De vakken waar leerlingen het meest tevreden over zijn, houden we online. Leerlingen waren vooral positief over de duidelijke uitleg bij deze vakken.”

Ook de leraren werd om feedback gevraagd. “Met een online vragenlijst in Microsoft Forms hebben we gepeild waar de leraren de tijd op school aan wilden besteden”, zegt Bert-Jan. Tijdens aanpassing van het onderwijsproces moet de communicatie daarover extra helder zijn, vindt Bert-Jan. Daarom gebruikte hij een infographic om leerlingen en ouders te informeren. “Gebruik waar mogelijk beelden, het liefst in lijn met je huisstijl. Kies daarnaast voor leerlingentaal; ouders lezen over de schouders van hun kinderen mee.”

Focus op welbevinden van leerlingen, dan gaat het leren beter

Leerlingen leren meer als je hun welbevinden voorop zet. Vanuit die visie richtte Helicon VMBO Nijmegen het onderwijs in coronatijd in. “Als leerlingen het fijn vinden op school, staan ze vanzelf meer in de ‘leerstand’”, zegt Ellie Langenhuizen, projectleider van het onderwijsinnovatieteam. Concreet betekent dit dat Helicon na 1 juni in het rooster prioriteit gaf aan begeleiding en praktijkvakken. Hoe zag dat eruit? Teamleider onderbouw Fleur Hagenbeek: “Twee lesblokken staan in het teken van begeleiding van leerlingen. Daarin gaat het om welbevinden, in de vorm van persoonlijk contact met de mentor, vakdocenten en medeleerlingen.” De school vroeg leerlingen en ouders waar verder behoefte aan was met een vragenlijst van Femke Geijsel. Fleur: “Uit de resultaten bleek dat met name aandacht voor planning te zijn. Leerlingen deden namelijk nog steeds schoolwerk thuis. Zeker basis/kader-leerlingen vinden dat lastig te plannen.” Ook terugkoppeling van de nieuwe aanpassingen was een belangrijk aandachtspunt. Helicon gebruikte brieven (voor leerjaar 1 en 2 en voor leerjaar 3) en een instructiefilmpje om leerlingen en ouders uit te leggen hoe het onderwijs vanaf 2 juni eruit zag. Ellie: “Een enquête geeft duidelijke informatie over wat werkt. Vergeet vooral de leerlingen niet te bevragen; bijvoorbeeld of het leren overzichtelijk genoeg is. Leerlingen zien de dingen vaak anders dan leraren.”

Welke inzichten neem je mee uit de lockdown? Laat leerlingen vloggen over hun ervaringen!

Het Rijnlands Lyceum Sassenheim was al gewend om leerlingen te betrekken bij het onderwijs. “We waren bezig met onderzoek naar welke vernieuwingen passen bij onze school”, vertelt Irma Raadgeep, schoolleider. Door de coronacrisis moest dit proces even stil worden gezet. In plaats daarvan vroegen ze leerlingen om vlogs te maken over hun ervaringen en wat ze willen behouden van het onderwijs op afstand. Zo gaf leerling Artemis haar mening in deze vlog.

Tijdens de lockdown werd het rooster ingekort naar lessen van een half uur. Simanca Deurloo, lerares biologie: “Leerlingen gaven aan thuis daarmee meer vrijheid te hebben in de indeling van hun dag, dat willen ze graag behouden.”

Ook andere ontdekkingen vonden navolging, zoals instructiefilmpjes. Irma: “Leerlingen keken de filmpjes buiten de les, waardoor er meer ruimte overbleef voor individuele begeleiding en vragen.” De filmpjes zijn een blijvend succes, die meegaan in de plannen voor volgend schooljaar. In de filmpjes zitten volgens Irma essentiële componenten voor onderwijsvernieuwing: “Mijn belangrijkste tip voor andere scholen die bezig zijn met onderwijsvernieuwing is: betrek de leerlingen!”

Een tip van Simanca is om de uitkomsten uit de gesprekken, enquête en vlogs breed te delen met een wordcloud: “Zo maak je simpel inzichtelijk wat leerlingen nou echt willen in hun eigen woorden.”

Ook aan de slag? Lees hier meer over kennisgedreven werken.

Meer weten?

Heb jij vragen over dit onderwerp of wil je tips en ervaringen delen met andere collega’s? Op Edualdo.nl delen leraren en schoolleiders uit het vo én po hun vragen en antwoorden over allerlei onderwerpen.

Deel dit bericht

Meer weten?

Heb jij vragen over dit onderwerp? Neem contact met ons op en we helpen je verder.

contact

Blijf op de hoogte

Meld je aan voor de Voortgezet Leren nieuwsbrief en ontvang het laatste nieuws en praktijkvoorbeelden:

Meld je aan