EIGENTIJDS ONDERWIJSLERARENTEAMLEIDERS

Praktijkonderwijs Parkstad: ‘Deze crisis leert ons creatiever denken’

Praktijkonderwijs Parkstad: ‘Deze crisis leert ons creatiever denken’
Linda Verlinden

In het praktijkonderwijs volgen veel kwetsbare leerlingen onderwijs op maat. Hoe organiseer je dat in coronatijd? ‘Omdenken’ is het devies van Praktijkschool Parkstad Limburg.

Voor Praktijkonderwijs Parkstad Limburg (PPL) is volledig online onderwijs geen optie. Leerlingen volgen op deze praktijkschool een programma op maat, waarin praktijklessen een grote rol spelen. Ook hebben ze veel begeleiding nodig. “Gelukkig mogen praktijkscholen open zijn, maar het is een hele puzzel”, zegt coach (leraar) Linda Verlinden. “Hoe bieden we onze leerlingen het beste onderwijs én doen we dat zo veilig mogelijk?” Momenteel laat PPL de leerlingen in halve klassen naar school komen: iedere leerling is om de dag op school. Op de dagen dat ze thuis zijn, hebben ze toegang tot online lessen en opdrachten. Leerlingen zonder device krijgen het huiswerk mee op papier.

Lessen ontwerpen

PPL gebruikt een thematische manier van werken, waarbij leerlingen in meesterproeven laten zien wat ze kennen en kunnen. Dit is onderdeel van het onderwijsconcept PPL 2.0, dat de school twee jaar geleden heeft ingevoerd. Het curriculum heeft de school zelf ontwikkeld, met ondersteuning van SLO. De vertaling van het programma naar lessen en proeven gebeurt al werkende. Linda en haar collega’s hebben het momenteel dan ook druk: behalve met het coronaproof organiseren van het onderwijs zijn ze ook bezig thema’s en lessen voor de komende maanden te ontwerpen. Van alle PPL-leraren wordt verwacht dat zij in LessonUp lessen kunnen ontwerpen. Wie wat doet en hoeveel, spreken de leraren onderling af, rekening houdend met ieders baanomvang en talenten.

Presentaties en feedback

Het eerste thema van dit schooljaar was ‘crime’; het huidige thema is ‘continenten’. “Bij elk thema laten we leerlingen in kleine stappen toewerken naar een meesterproef, waarin ze tonen wat ze hebben geleerd”, zegt Linda. Bij elke stap krijgen leerlingen feedback waarmee ze hun prestatie kunnen verbeteren. De hoeveelheid leerstof en betrokken mensen neemt geleidelijk toe. Linda: “Bij het thema ‘continenten’ geeft een leerling bijvoorbeeld eerst een presentatie over een continent aan de eigen klas. Stap twee kan een presentatie aan vijf klassen zijn, samen met andere leerlingen die hetzelfde continent hebben gekozen. De meesterproef kan een presentatie tijdens een festival zijn, met bezoekers uit de hele school en daarbuiten.”

‘Een meesterproef is eigenlijk net als het behalen van je rijbewijs. Eerst moet je je theorie halen, dan je tussentijdse toets en dan je praktijkexamen’- een leerling over PPL 2.0

Meesterproeven

Door de coronabeperkingen moeten Linda en haar collega’s momenteel wel improviseren. “Met het thema ‘crime’ hadden we vorig najaar nog geluk”, zegt Linda. “De meesterproef bestond uit het oplossen van een mysterie in een escaperoom, maar commerciële escaperooms waren dicht. Gelukkig hadden leerlingen van een naburige school een escaperoom gebouwd waar we terechtkonden. Bij het thema ‘continenten’ is het lastiger, want een festival organiseren kan momenteel niet. In plaats daarvan hebben we onze leerlingen aan jongeren uit andere werelddelen vragen laten stellen over hoe zij leven. Ze gingen videobellen met leerlingen uit de Filippijnen die met zijn achten op de motor naar school komen, met een leerling uit Brazilië die twee uur moet kanoën om ergens te kunnen beeldbellen… Het was een groot succes.”

Omdenken

“Zonder corona hadden we dat videobellen niet bedacht”, vervolgt Linda. “Dat is het mooie, de crisis zet je aan tot ‘omdenken’. Het houdt je creatief.” Een ander voorbeeld van omdenken is dat de school door het werken met halve klassen op het idee is gekomen om leerlingen ook ná corona in kleinere groepen pauze te laten houden. “Veel rustiger”, zegt Linda. Een derde voorbeeld is dat de school voortaan al het lesmateriaal online zet. “Ons hele leerplan staat in LessonUp en in dat programma maken wij ook onze lessen. Daar zijn we in sneltreinvaart handiger in geworden. We gebruikten LessonUp altijd al bij de start van een klassikale les, maar nu zetten we álles, ook de opdrachten, online. Leerlingen die niet bij de les zijn, kunnen dan toch hun schoolwerk doen.”

‘Ik heb nog nooit zoveel geleerd in 20 minuten’ – een leerling over het videobellen met leerlingen in andere werelddelen

Thuiszitters

Dat is niet alleen handig voor leerlingen die thuiszitten door corona, maar ook voor jongeren die om andere redenen niet naar school komen. “Sommige van onze leerlingen hebben problemen waardoor ze vaak verzuimen”, licht Linda toe. “Zij zijn in beeld bij de gemeente, jeugdzorg en het Bureau Voortijdig Schoolverlaten. Op verzuim volgen gesprekken en soms boetes; vaak gaat het dan een tijdje goed en vervolgens weer mis. Maar tijdens de eerste lockdown zagen we ineens dat diverse leerlingen beter gingen werken toen ze de opdrachten op hun eigen plaats en tijd konden doen. Ook in de toekomst blijven we dus alle opdrachten in LessonUp klaarzetten.”

Kleinere wereld

Linda en haar collega’s maken zich wel zorgen over de impact van de langdurige coronamaatregelen op de sociaal-emotionele ontwikkeling van hun leerlingen. “De afstand en het wegvallen van sociale contacten maken voor jongeren op deze leeftijd veel kapot. Zeker als de school geen veilige haven kan zijn. Als coaches voeren wij met onze leerlingen gesprekken over hun welzijn. We merken dat hun wereldje steeds kleiner wordt.” Gaat het met een leerling niet goed, dan raadpleegt de coach het interne zorgteam van PPL. Zonodig legt dit team contact met externe zorgverleners.

Tip: laat leerlingen iets voor anderen doen

Om leerlingen breder te laten kijken dan hun eigen belevingswereld, vroegen de coaches hen te bedenken wat zij in deze situatie voor een ander zouden kunnen doen. De ideeën moesten budgetproof zijn. “Leerlingen kwamen met de mooiste oplossingen”, zegt Linda. “Een leerling die een kaartje had gebracht naar een oudere buurvrouw kwam heel enthousiast terug: ‘Ze was er zo blij mee!’ We hebben gemerkt dat leerlingen heel positief reageren op het idee van iets over hebben voor een ander. Misschien kunnen andere scholen daar hun voordeel mee doen.”

Meer lezen

Meer weten?

Heb jij vragen over dit onderwerp of wil je tips en ervaringen delen met andere collega’s? Op Edualdo.nl delen leraren en schoolleiders uit het vo én po hun vragen en antwoorden over allerlei onderwerpen.

Meer weten?

Heb jij vragen over dit onderwerp? Neem contact met ons op en we helpen je verder.

contact

Blijf op de hoogte

Meld je aan voor de Voortgezet Leren nieuwsbrief en ontvang het laatste nieuws en praktijkvoorbeelden:

Meld je aan