EIGENTIJDS ONDERWIJSSCHOOLLEIDERS

Met vier scenario’s anticiperen op coronamaatregelen

Met vier scenario’s anticiperen op coronamaatregelen
Martjan de Bruin (l) en Kees Bok

Vooruitdenken helpt om op toekomstige coronamaatregelen te anticiperen. Het Ichthus College Veenendaal formuleerde al snel na de eerste lockdown een protocol met richtlijnen voor het onderwijs in vier verschillende scenario’s.

Wat doen we als er uren uitvallen? Waar mogen leerlingen in school pauzeren? Hoe gaan we om met leerlingen en leraren in quarantaine? En welke prioritering hanteren we als we moeten kiezen wie op school les krijgt en wie thuis? Het hangt allemaal af van het onderwijsscenario dat op dat moment geldt. Een werkgroep van het Ichthus College Veenendaal formuleerde een protocol om in vier verschillende scenario’s te anticiperen op mogelijke coronamaatregelen.

Vier scenario’s

De ervaringen van leraren en leerlingen in de eerste maanden na de lockdown, gaven een duidelijk beeld van de situaties die zich konden voordoen en hoe de school zich daarop kon voorbereiden. In het eerste scenario komen alle leerlingen naar school en is er anderhalve meter afstand tussen leerlingen en leraren. In het tweede scenario worden er hybride lessen gegeven. Het derde scenario beschrijft het afstandsonderwijs en in het vierde staat hoe de school omgaat met een beperkte groep leerlingen op school.

Lockdown

“We wisten tijdens de eerste lockdown totaal niet wat ons te wachten stond en namen de eerste beslissingen vanuit het MT”, vertelt afdelingsdirecteur vwo Kees Bok. “Daarna realiseerden we ons al snel dat het coronavirus weleens langer invloed op het onderwijs kon hebben dan we dachten.” Besloten werd om vrij snel een werkgroep samen te stellen van collega’s uit alle geledingen van de school. Kees: “Zo konden we met elkaar bedenken hoe we in verschillende scenario’s het onderwijs kunnen continueren.”

“We hebben steeds geprobeerd om voor elk scenario te bedenken wat er kan gebeuren en hoe we daar dan mee om moeten gaan”

Structuur en duidelijkheid

“In het begin van de virusuitbraak was onze aanpak gericht op de vraag wat onze leerlingen nodig hebben”, vertelt Kees verder. “Dat is structuur en duidelijkheid en daarom besloten we het bestaande rooster te handhaven. We vroegen alle leraren om naar te school te blijven komen om in het eigen lokaal les op afstand via Zoom te geven. Zo konden collega’s elkaar helpen met het digitale onderwijs.” Na de eerste evaluatie bleek het 45-minuten rooster al snel te belastend. Ouders gaven terug dat hun kinderen ‘vierkante’ ogen kregen van de hele dag achter een scherm zitten. Kees: “Toen hebben we de lessen ingekort naar 35 minuten en langere pauzes ingelast, afgestemd op het thuisritme.”

Dagelijkse nieuwsbrief

Dat werkte beter, ook voor de leraren. “Het was voor iedereen nieuw en de hele dag achter een scherm en alleen in je lokaal was best heftig”, zegt leraar biologie/life science Martjan de Bruin, die ook in de werkgroep zat. “We kregen in die beginperiode vanuit het MT elke dag een nieuwsbrief met ontwikkelingen, tips en trucs en beleidsvraagstukken. Het MT had echt input nodig van ons én van de leerlingen en ouders. Dat heeft geholpen om het afstandsonderwijs goed vorm te geven.”

Proefdraaien

Juist omdat het afstandsonderwijs goed liep vroeg Kees zich af of hybride onderwijs wel zo’n goed idee was toen de scholen na de eerste lockdown weer deels open mochten. “Twee derde van de leerlingen thuis en een derde op school, is dat nou een verbetering? We twijfelden, maar zijn toch gaan proefdraaien om ook hiermee ervaringen op te doen.” Een goede zet, want al snel bleek bijvoorbeeld dat lesgeven op afstand alleen goed mogelijk was in lokalen met een digibord. Kees: “Er lag al een plan om voor alle lokalen in digiborden te investeren en die aankoop is vervroegd. In de zomervakantie zijn in alle lokalen digiborden geplaatst.”

“Door doemscenario’s reëel te bekijken en daar concrete richtlijnen voor te bedenken, creëer je duidelijkheid en dat brengt rust”

Toezichthouders

Zo kwamen de leraren ook tot het inzicht dat het niet werkbaar was om zelf te lopen en de leerlingen in een vast lokaal te laten zitten. “Steeds weer applicaties opstarten en de leerlingen thuis erbij betrekken gaat ten koste van de lestijd”, aldus Martjan. “Daarom laten we de leerlingen lopen en blijven de leraren zo veel mogelijk in hetzelfde lokaal.” Toen er leraren in quarantaine moesten, ontstond de behoefte aan een toezichthouder in de klas die ook de praktische zaken in het lokaal kan regelen voor de vanaf huis lesgevende leraar. Martjan: “Met een pool van leraren die toezichthouder kunnen zijn, voorkomen we dat lessen uitvallen.”

Waslijst

“We hebben met de werkgroep steeds geprobeerd om voor elk scenario te bedenken wat er kan gebeuren en hoe we daar dan mee om moeten gaan”, vertelt Martjan verder. “Dat begon met een waslijst van vragen en problemen en het werkte goed omdat iedereen zo z’n expertise heeft. Met elkaar bedenk je oplossingen en alternatieven en onze collega’s reageerden vooral positief. Elk scenario biedt houvast en iedereen weet waar hij aan toe is.” Kees merkt dat het goed is dat ze het beleid met elkaar hebben vormgegeven. “Dit moet je niet als MT willen oplossen, je moet zo veel mogelijk mensen erbij betrekken, ook om een gevoel van verbondenheid te creëren”, vindt hij.

Extra aandacht

“Onderwijs is contactsport”, vervolgt Kees. “Houd persoonlijke aandacht voor elkaar en bedenk dat er privé ook heel veel gebeurt. We stimuleren dat mentoren extra aandacht hebben voor de leerlingen en dat collega’s elkaar in de gaten houden. En denk vooruit; door doemscenario’s reëel te bekijken en daar concrete richtlijnen voor te bedenken, creëer je duidelijkheid en dat brengt rust, ook voor de leerlingen. Voor hen was het afstandsonderwijs op zichzelf al pittig genoeg.”

Ook handig

Het Ichthus College paste een bestaand format aan en maakte voor het onderwijs op afstand ook deze handige richtlijnen:

Meer lezen

Meer weten?

Heb jij vragen over dit onderwerp of wil je tips en ervaringen delen met andere collega’s? Op Edualdo.nl delen leraren en schoolleiders uit het vo én po hun vragen en antwoorden over allerlei onderwerpen.

Meer weten?

Heb jij vragen over dit onderwerp? Neem contact met ons op en we helpen je verder.

contact

Blijf op de hoogte

Meld je aan voor de Voortgezet Leren nieuwsbrief en ontvang het laatste nieuws en praktijkvoorbeelden:

Meld je aan