DIGITALE VAARDIGHEDENTOETSINGLERARENSCHOOLLEIDERSTEAMLEIDERS

Met een toetsprotocol op afstand examineren

Met een toetsprotocol op afstand examineren
Ernesto Lemke

Op locatie !mpulse van OSG Piter Jelles bepalen de leraren zelf in welke vorm ze de laatste schoolexamens afnemen. Dat doen ze mondeling of digitaal en sowieso op afstand. Ook maakten ze een toetsprotocol om fraude te voorkomen.

Schooloverstijgend

!mpulse is een kleine school en één van de twaalf scholen die op bestuurlijk niveau onderdeel is van de Stichting Openbaar Voortgezet Onderwijs Fryslân-Noord (OVO Fryslân-Noord). Dat betekent dat er schooloverstijgend besluiten worden genomen die voor alle aangesloten scholen gelden. Oók nu de scholen beslissingen moeten nemen over onderwijs en examinering op afstand.

Vorm, omvang en tijdsduur

“Op directieniveau is besloten om het aantal toetsen in het PTA intact te laten”, vertelt examensecretaris, decaan en coach Ernesto Lemke. “We willen leerlingen de kans geven een cijfer op te halen of te verbeteren nu de centraal examens niet doorgaan. Leraren konden wel de vorm, omvang en tijdsduur van de toetsen aanpassen. Ze deelden daarvoor in een soort ‘PTA light-document’ aantekeningen en vragen met elkaar.” Schooloverstijgend stemde Ernesto met de andere examensecretarissen van OVO Fryslân-Noord alle vraagstukken en zaken rondom het schoolexamen af. Ze maakten ook een eenduidig toetsprotocol en vonden een overzicht van summatieve toetsvormen.

Op zoek naar inspiratie

met een toetsprotocol op afstand examnieren

Anke van Oosterhout

Anke van Oosterhout vond dat overzicht van toetsvormen heel handig. Daarin staat onder meer of de toetsvorm geschikt is voor grote groepen, welk protocol gevolgd moet worden en wat de werkwijze is. “Ik ben de enige docent Nederlands in de bovenbouw havo/vwo en dus ook de enige met examenleerlingen”, vertelt Anke. “Daardoor ben ik altijd op zoek naar inspiratie, ook voor de toetsen leesvaardigheid en argumenteren die ik nog moest afnemen.” Anke overlegde wel met collega’s van andere talen en zocht online naar ideeën en werkvormen om op afstand te examineren. “De Facebookgroep van ‘Leraar Nederlands’ is heel nuttig en ik heb me ook verdiept in de functionaliteiten van Microsoft Teams. Ik was wel gewend om ermee te werken, maar wist bijvoorbeeld niet dat je alle leerlingen tegelijk in beeld kunt hebben.”

“Het cijfer is belangrijk maar ik wil vooral zien dat ze de lesstof beheersen”

Op tempo werken

Om een geschikte toetsvorm te bepalen, vroeg Anke zich eerst af wat het belangrijkste doel van dit laatste schoolexamen is. “Dat cijfer is belangrijk, maar ik wil vooral zien dat ze de stof beheersen.” De leerlingen uit havo 5 maakten een meerkeuzetoets via Socrative. “Daarin worden alle vragen en antwoorden door elkaar gehusseld. Door de tijd in te korten van anderhalf uur naar drie kwartier moeten ze op tempo werken en is er geen tijd voor stiekem contact.” Voor leerlingen uit vwo 6 maakte Anke zes verschillende versies van een tekstanalyseopdracht. “Dat kost tijd maar is bij een kleine klas de moeite waard. Ze wisten van tevoren dat ik verschillende versies zou uitdelen en dat een poging tot overleg geen zin had.”

Tip
Controleer bij elke tool die je inzet hoe de gebruikersgegevens (waaronder die van leerlingen) worden verwerkt. Voldoen ze aan de Privacywetgeving? Kijk daarvoor op lesopafstand.nl. Neem bij twijfel contact op met de functionaris gegevensbescherming op je school.

Toetsprotocol werkt preventief

Ook het toetsprotocol moet helpen om fraude en onrechtmatigheden te voorkomen. “Het is misschien niet honderd procent waterdicht, maar dat is surveilleren in een lokaal ook niet”, zegt Ernesto daarover. Het protocol bevat voorschriften voor de ruimte waarin de leerlingen thuis hun toets maken. Ook filmen ze zichzelf tijdens de toets. De online surveillanten vragen steekproefsgewijs aan leerlingen om de hele ruimte te filmen, ook onder de tafel en stoel. Ernesto: “Zo’n protocol werkt vooral preventief. Het zou bovendien raar zijn als een cijfer in positieve zin heel erg afwijkt van andere cijfers die de leerling tot dan toe haalde.”

“Een toetsprotocol werkt vooral preventief, leerlingen weten wat de voorschriften zijn”

Generale repetitie

Ernesto heeft zelf een dochter in havo 5 en hij keek mee toen zij een ‘generale repetitie’ voor een toets hield. “We adviseerden iedereen om het toetsprotocol een keer te testen”, vertelt hij. “Dan begrijp je hoe het werkt en hoe het toetsen op afstand eruitziet. Het went snel, mijn dochter vindt het heel gewoon.” Die ervaring heeft Anke ook. “De leerlingen vonden het mondelinge examen via videobellen ook een prima alternatief”. Zelf vond ze het wel apart om tijdens de laatste toetsen online te surveilleren. Ze plande deze toetsen bewust zo snel mogelijk in om voldoende tijd te hebben om na te kijken. “Het is fijn dat we zelf konden bepalen hoe en wanneer we de toetsen afnemen”, zegt ze. “Maar kijken naar hoe mijn leerlingen thuis hun toets maken, voelde wel een beetje als inbreken.”

Tip

Bekijk voor actuele informatie rondom de examens deze themapagina van de VO-raad. Hier vind je ook een handreiking over het aanpassen van het PTA en een overzicht van helpdesks om meer informatie in te winnen.

Kalm aan, neem de tijd

Ankes leerlingen zijn nu klaar, de andere schoolexamens lopen nog tot en met 15 mei. “Ik ben er wel trots op hoe we dit met elkaar, leraren én leerlingen, in korte tijd voor elkaar hebben gekregen. Meer tijd om erover na te denken was prettig geweest maar ik denk dat we het goed doen.” Ernesto is het daarmee eens en dat komt volgens hem vooral doordat het hele proces goed is geregeld. “Er zijn nog geen vermoedens van fraude en we kunnen zonodig alles verantwoorden, ook welke leerlingen zich ziek melden, niet aanwezig zijn of vanwege dyslexie recht hebben op extra examentijd.” Ernesto noemt het knotsgekke dagen waarin al wekenlang de ene na de andere knoop moet worden doorgehakt. “Kalm aan, is mijn devies”, zegt hij. “Vertraag af en toe en neem de tijd om goed na te denken over alle implicaties van een besluit. De beslissing om niet fysiek te examineren, leverde ons veel rust en tijd op.”

Downloads van Piter Jelles !mpulse

Meer weten?

Heb jij vragen over dit onderwerp of wil je tips en ervaringen delen met andere collega’s? Op Edualdo.nl delen leraren, teamleiders en schoolleiders uit het vo én po hun vragen en antwoorden over allerlei onderwerpen, zoals lesgeven op afstand.

Deel dit bericht

Meer weten?

Heb jij vragen over dit onderwerp? Neem contact met ons op en we helpen je verder.

contact

Blijf op de hoogte

Meld je aan voor de Voortgezet Leren nieuwsbrief en ontvang het laatste nieuws en praktijkvoorbeelden:

Meld je aan voor de nieuwsbrief