BREDE VORMINGLERARENTEAMLEIDERS

Leren in de echte wereld, ook als die wereld op slot is

Leren in de echte wereld, ook als die wereld op slot is
Leerlingen bij een presentatie van het verrijkingsvak

Leren in de echte wereld, dat doen leerlingen uit havo 3 van CSG Prins Maurits in Middelharnis via het zogenoemde verrijkingsvak. Maar wat als die echte wereld door een virus op slot gaat? Twee leraren bedachten een alternatief en lieten de leerlingen onderzoeken wat de optimale situatie is om thuis te leren.

Het verrijkingsvak is onderdeel van een doorlopende leerlijn die in havo 1 met een klein project begint en in havo 5 met een profielwerkstuk eindigt. De school werkt ervoor samen met lokale ondernemers en bedrijven die een oplossing zoeken voor een vraagstuk of probleem. De kracht van het verrijkingsvak, dat in havo 3 wordt gegeven, is dat leerlingen zelf moeten ontdekken hoe ze de opdracht uitvoeren. Zo trainen ze vaardigheden zoals samenwerken, presenteren en plannen.

In de leerkuil

“De leerlingen werken in opdracht van echte ondernemers met een echt probleem waarvoor zij een concrete oplossing zoeken”, vertelt Marco de Jonge, teamleider havo 3, 4 en 5 en docent tekenen en handvaardigheid. “Zo’n oplossing kan een product, een app, een filmpje of de organisatie van een event zijn. We duwen leerlingen echt in de leerkuil en zeggen ‘ga maar aan de slag, jij bepaalt hoe je dit aanpakt’.” Dat is best een uitdaging, want leerlingen in havo 3 zijn vaak minder gemotiveerd. Marco: “Ze moeten een profiel kiezen en eigen verantwoordelijkheid nemen, maar zijn daar vaak nog niet aan toe. Met het verrijkingsvak kiezen ze een opdracht die hen het meest aanspreekt. Die interesse zorgt voor een intrinsieke motivatie om het probleem op te lossen.”

“We duwen leerlingen in de leerkuil en zeggen ‘jij bepaalt hoe je dit aanpakt’”

Alternatieve opdracht

De leerlingen waren al aardig op weg met hun opdracht voor dit jaar, toen het coronavirus alles veranderde. “Omdat zo’n zeventig procent van de opdrachten haaks stond op het advies om thuis te blijven, besloten we één lijn te trekken en alle opdrachten te stoppen”, vertelt Wilbert Bakker, docent lichamelijke opvoeding en bewegen, sport en maatschappij. “De leerlingen vonden dat jammer maar begrepen het wel, net als de ondernemers.” Om de leerlingen toch in de leerkuil van het verrijkingsvak te houden, bedachten Marco en Wilbert een alternatieve opdracht: ‘Hoe zorg je voor een optimale ‘thuisleersituatie?’ “Een actueel en relevant onderwerp, waarvan de uitkomsten ook nuttig zijn voor de school.”

Vrijheid bij de leerlingen

Ook nu lieten de leraren de vrijheid bij de leerlingen. “De opdracht is opzettelijk vaag geformuleerd en bevat een korte omschrijving, een stappenplan en een deadline”, aldus Wilbert. “Omdat samenwerken lastiger te organiseren is, mochten de leerlingen er maximaal met z’n tweeën aan werken. Ik vind het echt mooi om te zien hoe ze heel welwillend en creatief aan de slag gingen.” De leerlingen konden voor de opdracht leraren, studenten of leerlingen uit het basisonderwijs, voortgezet onderwijs of hoger onderwijs interviewen. De vragen daarvoor bedachten ze zelf. “Dat deden ze goed”, aldus Wilbert. “Mooie voorbeelden van vragen die ik tegenkwam zijn: ‘Geef je eerlijke mening over hoe je nu les krijgt’, ‘Gebruik je een planning?’ en ‘Vind je het moeilijk om jezelf te motiveren?’”

“Met het verrijkingsvak dagen we leerlingen uit op zoek te gaan naar hun interesses en kwaliteiten”

Leren in de echte wereld

De ingeleverde opdrachten waren heel divers. Zo maakten Lara de Berg en Noa Melaard bijvoorbeeld deze infographic en liet Selina Chen haar creativiteit met een poster zien. Leerling Anne van Wijk tekende een strip. “Ik vond de opdracht leuk omdat ik er mijn eigen draai aan kon geven”, zegt ze. Met de aangepaste opdracht lieten de leerlingen zien dat ze over vaardigheden zoals aanpassingsvermogen en flexibiliteit beschikken. Marco: “Dit is wat leren in de echte wereld is, want daarin lopen dingen ook weleens anders dan verwacht.” Bijkomend voordeel is dat de resultaten van de onderzoeksvraag over thuis leren, bevestigen wat de schoolbrede enquête onder leraren, ouders en leerlingen liet zien. Uit het onderzoek van leerling Selina én uit de enquête blijkt bijvoorbeeld dat een planning en een rustige werkplek bijdragen aan een optimale ‘thuisleer’-situatie. Ook het contact tussen leraren en leerlingen is belangrijk. Marco: “Wij merken ook dat de leerlingen behoefte hebben aan structuur en een planning. Het is een goede beslissing geweest om het bestaande rooster in Magister te blijven gebruiken.”

Nieuwe opdracht

Hoe het verrijkingsvak er na de zomervakantie uitziet, is nog niet bekend. Wel gaan de leerlingen nog voor de zomer met een nieuwe opdracht aan de slag: ontwerp een ondergronds winkelcentrum in een anderhalvemetersamenleving. “Daarmee blijven we ze uitdagen”, zegt Marco. “Het is een ‘light’ versie van het verrijkingsvak, maar de opdracht is zo summier omschreven dat leerlingen wel kunnen laten zien waarin ze goed zijn en wat ze leuk vinden. Zo dagen we ze toch weer uit om op zoek te gaan naar hun interesses en kwaliteiten.”

Downloads van CSG Prins Maurits

Deel dit bericht

Meer weten?

Heb jij vragen over dit onderwerp? Neem contact met ons op en we helpen je verder.

contact

Blijf op de hoogte

Meld je aan voor de Voortgezet Leren nieuwsbrief en ontvang het laatste nieuws en praktijkvoorbeelden:

Meld je aan