ORGANISATIEONTWIKKELINGLERARENSCHOOLLEIDERSTEAMLEIDERS

Krijg inzicht in het effect van jouw onderwijsontwikkeling

Krijg inzicht in het effect van jouw onderwijsontwikkeling

Hoe ervaren verschillende doelgroepen op jouw school hun huidige leeromgeving? En hoe zien ze deze het liefst? Leraren Rita Grunder en Desiree Ensink van het Twents Carmel College in Oldenzaal maken gebruik van het instrument ‘Eigentijds en toekomstgericht onderwijs’ om dit in kaart te brengen. Ze delen hun ervaringen tot nu toe.

Huidige én gewenste situatie

Het instrument Eigentijds en toekomstgericht onderwijs is een vragenlijst die de huidige én gewenste situatie van verschillende doelgroepen op jouw school in beeld brengt op het gebied van eigentijds en toekomstgericht onderwijs. Door als school gebruik te maken van dit instrument, krijg je inzicht in waar je volgens de doelgroepen al dicht bij de gewenste situatie bent en waar nog verbetering mogelijk is. De vragenlijst kan bij leerlingen, leraren, schoolleiders én ouders worden afgenomen. De uitkomsten dienen als gespreksstof over het vormgeven van toekomstgericht onderwijs op jouw school.

Onderbouwing

Het Twents Carmel College wil leerlingen meer maatwerk bieden, onder andere door hun meer keuzevrijheid te geven. Het doel is dat de leerling hierdoor gemotiveerder wordt om te leren en daardoor optimaal zijn of haar talenten ontwikkelt. Desiree: “Om te weten of de veranderingen die wij nu doorvoeren op school dat gewenste effect hebben, gingen we op zoek naar onderbouwing. Binnen het innovatietraject van Voortgezet Leren hoorden we van het instrument Eigentijds en toekomstgericht onderwijs dat ons – en natuurlijk andere doelgroepen binnen de school – deze mogelijke onderbouwing kan geven.”

Afnemen vragenlijst

In het voorjaar verspreidden Desiree en Rita de vragenlijst onder leerlingen, leraren, ouders en de schoolleiding. In de lijst stonden vragen over eigenaarschap, maatwerk, omgang tussen leraren en leerlingen, omgang tussen medeleerlingen én de omgang met ict. De verschillende doelgroepen geven door de vragenlijst in te vullen aan hoe zij deze onderdelen in de huidige situatie ervaren en hoe zij de ideale situatie voor zich zien. Desiree: “Helaas viel de respons tegen, met name onder leraren. Waarschijnlijk omdat we het via intranet deelden in plaats van via de e-mail. We willen daarom in het najaar opnieuw een meting doen, zodat we echt een representatief beeld krijgen.”

Een eerste onderzoeksrapport

In de tussentijd heeft de school wel alvast een interactief onderzoeksrapport ontvangen waarin de resultaten van die eerste meting zijn weergegeven. Rita: “Ik vond de weergave van het rapport ontzettend prettig. Je kunt bijvoorbeeld steeds een specifieke doelgroep of vraag aanklikken en dan verschijnt daar een aparte grafiek voor. Ook wordt er bij leerlingen een onderscheid gemaakt tussen leerjaar en niveau. Zo krijg je een duidelijk beeld van waar precies de overeenkomsten en verschillen zitten.”

Benieuwd hoe zo’n onderzoeksrapport er voor jouw school uit kan zien? Bekijk een voorbeeld van:

Verschil tussen leerlingen en leraren

Rita: “Hoewel de steekproef nu niet representatief is, viel ons in deze eerste resultaten op dat bij bepaalde onderdelen de leraren hogere scores gaven in de huidige situatie dan de leerlingen, bijvoorbeeld op het gebied van coaching. Als dit bij de volgende meting ook zo is, is dit natuurlijk interessant om te weten en om mee aan de slag te gaan. We willen dan samen met leraren en leerlingen kijken hoe we hun verwachtingen op het gebied van coaching beter op elkaar kunnen laten aansluiten.” Rita en Desiree geven aan dat ze het fijn vinden dat ook dit soort punten door het onderzoeksinstrument inzichtelijk worden.

Effect van onderwijsontwikkeling

Uiteindelijk wil de school natuurlijk meten in hoeverre de huidige en gewenste situatie dichter bij elkaar komen naarmate ze hun onderwijsontwikkeling doorvoeren. Door regelmatig de vragenlijst in te laten vullen door verschillende doelgroepen, breng je als school het effect van je ontwikkelingen op het gebied van eigentijds en toekomstgericht onderwijs stelselmatig in kaart. Desiree: “We zijn van plan twee keer per jaar een meting te doen. Ik hoop dat we gaan zien dat de veranderingen die we nu en de komende periode doorvoeren ook daadwerkelijk een positief effect hebben. Het is prettig om deze bevestiging te krijgen.” Daarnaast geeft Desiree aan dat het fijn is aan dit onderzoeksinstrument dat je ook inzicht krijgt op welke vlakken je het misschien al best wel goed doet als school: “Zo helpt het je ook weer focus aan te brengen in je onderwijsontwikkeling.”

Wil jij ook gebruikmaken van het instrument? Je kunt hier de vragenlijst aanvragen.

Wetenschappelijke onderbouwing

Schoolleiders en leraren kunnen het instrument Eigentijds en toekomstgericht onderwijs gebruiken om in gesprek te gaan over hoe leerlingen, leraren en ouders de leeromgeving ervaren. Ook kunnen scholen de vragenlijst gebruiken om klassen te vergelijken, vooruitgang van hun onderwijsvernieuwingen te volgen en te ontdekken welke hobbels er nog op de weg zijn. De vragenlijst geeft een multidimensionale scan op twee vlakken:

  • Alle belanghebbenden worden betrokken. Er is een vragenlijst voor de leerling, de leraar, de ouder/verzorger en de schoolleider. Dit geeft de mogelijkheid om te vergelijken. Wat is de relatie tussen de visie van een schoolleider en de praktijk in de klas? Wat merkt de leerling van wat de leraar onderneemt? Wat vinden ouders van de leeromgeving van hun kind?
  • De vragenlijst vraagt naar de huidige en de ideale situatie. Elk element uit de leeromgeving komt op die manier aan bod. Dit geeft de mogelijkheid om te ontdekken of er een kloof is tussen de wensen en de dagelijkse ervaringen. Hebben leerlingen, leraren en ouders dezelfde idealen? Ervaren ze in dezelfde mate of die vervuld worden in de dagelijkse praktijk?

Het instrument is gebaseerd op de vragenlijst SEP (Student Experiences of Proximity). Dit is een recent ontwikkelde vragenlijst van de Vrije Universiteit Amsterdam en de Universiteit van Californië, San Diego (van Halem, Meeter, Cornelisz, van Klaveren, & Daly, in mimeo).

Het Twents Carmel College doet mee aan een innovatietraject van Voortgezet Leren met als thema ‘Flexibele onderwijsorganisatie’.

Meer weten?

Heb jij vragen over dit onderwerp of wil je tips en ervaringen delen met andere collega’s? Op Edualdo.nl delen leraren en schoolleiders uit het vo én po hun vragen en antwoorden over allerlei onderwerpen.

Deel dit bericht

Meer weten?

Heb jij vragen over dit onderwerp? Neem contact met ons op en we helpen je verder.

contact

Blijf op de hoogte

Meld je aan voor de Voortgezet Leren nieuwsbrief en ontvang het laatste nieuws en praktijkvoorbeelden:

Meld je aan