DIGITALE VAARDIGHEDENLERARENSCHOOLLEIDERSTEAMLEIDERS

Griftland online (deel 2): ‘Ik loop een virtueel rondje door de digitale klas’

Griftland online (deel 2): ‘Ik loop een virtueel rondje door de digitale klas’
Leerling Leonore volgt aardrijkskundeles aan de keukentafel.

Leraren van het Griftland College in Soest zitten in hun tweede week online lesgeven. Hoe pakken ze het aan en wat zijn hun tips? En hoe reageren leerlingen? Lees hier deel 1 van het artikel.

Peanuts

“Ik kán dit. Overstappen op online lesgeven is minder zwaar dan ik had gedacht. Dat is het gevoel dat na de eerste week bij mij is blijven hangen”, zegt Judith van der Worp, aardrijkskundeleraar aan het Griftland College. Ze houdt van experimenteren, maar had afgezien van het gebruik van Kahoot en Socrative tot voor kort niet bijzonder veel ervaring met digitaal onderwijs. “Neem instructiefilmpjes maken met mijn iMac, met de functie ‘cmd-shift-5’. Dat wilde ik al veel langer proberen, maar het kwam er steeds niet van. Terwijl het peanuts is!”

Tip
Controleer bij elke tool die je inzet hoe de gebruikersgegevens (waaronder die van leerlingen) worden verwerkt. Voldoen ze aan de Privacywetgeving? Neem bij twijfel contact op met de functionaris gegevensbescherming op je school.

Extra structuur bieden

Judits collega Menno Streefkerk had al wel veel ervaring met digitaal werken. Hij is leraar Nederlands en onderwijskundig medewerker en zit in het team dat het online lesgeven op het Griftland begeleidt. “Wij denken dat structuur in deze situatie voor leerlingen belangrijk is”, zegt hij. “Daarom zijn we dicht bij de werkelijkheid gebleven: les volgens vaste roosters, in een online klaslokaal, een gezamenlijke start van de les, enzovoort. Wel met een kortere lesduur van 30 minuten, want we willen niet dat leerlingen de hele dag achter hun device zitten.”

Rondje door de klas

Ook de lessen zelf hebben vertrouwde elementen. Menno: “Het blijft fijn om elkaar persoonlijk te zien, dus start ik de vergadering – dat is mijn online les – altijd live. Voor de camera vertel ik wat de bedoeling is en waar leerlingen de instructie en het materiaal kunnen vinden. Dan verlaten zij de vergadering en gaan aan de slag. Zelf blijf ik in de vergadering, zodat leerlingen kunnen terugkomen met een vraag. Ik loop als het ware virtueel een rondje door de klas. Aan het eind sluiten we de les weer samen af, bijvoorbeeld met een tool als Kahoot, LessonUp, Socrative of Mentimeter.”

Menno, leraar Nederlands: “Soms moet je elkaar gewoon even zien en spreken”

Live werken

Er gaan online veel adviezen rond om vooral ‘asynchroon’ te werken, dus met vooraf opgenomen lessen. Menno is daar een beetje van teruggekomen: “Voor vakinhoudelijke instructie is het handig, ook omdat je het maken van instructiefilmpjes dan onder collega’s kunt verdelen. Maar procesbewaking kun je beter synchroon, oftewel live doen. Soms moet je elkaar gewoon even zien en spreken: aan het begin en eind van de les, of als een leerling een vraag heeft. Met chatten begrijp je elkaar minder goed.”

Digitaal motiveert

Al met al gaat het online leren boven verwachting, vindt Menno. “Leerlingen zitten keurig op tijd klaar en van ouders horen we dat ze het fijn vinden dat er structuur is. Vakinhoudelijk denk ik dat leerlingen wat minder leren dan normaal. Er gaat door de kortere lessen hoe dan ook tijd verloren en je kunt leerlingen minder gericht en intensief begeleiden. Daar staat tegenover dat zij – en wij – enorm groeien in digitale vaardigheden. Ook is het vooralsnog goed voor de motivatie. Leerlingen wíllen meedoen. Maar als je niet uitkijkt, worden leerlingen overvoerd met opdrachten voor filmpjes, posters en werkstukken. Dus het is belangrijk om dat af te stemmen met je collega’s.”

Online toetsen

Toetsing is nog wel een vraagstuk. Menno: “Je kunt natuurlijk ook online toetsen. Niet op reproductie, wel op toepassing en inzicht. Houd het kort, bijvoorbeeld 20 minuten, dan hebben leerlingen geen tijd om te overleggen of dingen op te zoeken en moeten ze invullen wat ze denken. Of maak een grotere openboektoets, waarbij leerlingen juist wel dingen opzoeken en daarmee antwoorden moeten formuleren. Op het Griftland adviseren we Microsoft Forms, dat kent iedereen bij ons. Andere opties zijn Kahoot en Socrative.”

Leonore (14): “Eigenlijk gaat het leren efficiënter zo”

Meer tijd voor vragen

Judit is trots op het gemak waarmee leerlingen in het online leren zijn gestapt. Zelf vinden de leerlingen het niet zo’n prestatie: “Werken met Teams is niet moeilijk”, zegt Leonore (14). “Eigenlijk gaat het leren efficiënter zo. Filmpjes kijken en opdrachten maken doe je buiten de les. Ben je iemand die snel werkt, dan bespaart dat tijd. Ook is het fijn dat de leraar nu meer tijd heeft voor vragen.”

Meer concentratie

Kim (15) is ook positief: “Ik vind het fijn dat de lessen maar een half uur duren. Daardoor heb ik meer tijd en concentratie voor mijn huiswerk.” Uiteraard gaat nog niet alles perfect: “Sommige leraren weten nog niet hoe alles werkt”, zegt Leonore. “Of kinderen willen grappig zijn. Dan zetten ze iedereen op ‘mute’ of spelen ze ineens muziek af in de les.” Sophie (15) vindt dat het snel rumoerig wordt als veel leerlingen tegelijk hun microfoon hebben aanstaan. Maar daar staat een groot pluspunt tegenover: “Nu kun je lekker op je eigen kamer les volgen.”

Tips van Judith

  • “Begin de les met een bericht en vraag leerlingen dat bericht te liken. Zo weet je dat ze er zijn.”
  • “Maak de instructiefilmpjes duidelijk, maar niet te serieus. In de les gebruik je ook humor.”
  • “Blijf in contact met collega’s. Wij hebben in Teams een online personeelskamer gemaakt, met kanalen als ‘koffiedrinken’ en ‘even lachen’. Daar is altijd wel iemand aanwezig.”

Tips van Menno

  • “Maak in Teams een kennisbank waar leraren met vragen over online lesgeven terecht kunnen. De onze wordt bemand door de systeembeheerder, de ict-leraar en mijzelf.”
  • “Het gebruik van duizend-en-een tools is al gauw verwarrend en je overschat de digitale vaardigheden van leerlingen snel. Maak het dus niet te moeilijk, zeker bij toetsen, anders toets je niet de vakinhoud, maar de digitale vaardigheden van leerlingen.”

Lees hier hoe collega’s van het Griftland College de eerste week hebben ervaren.

Meer weten?

Heb jij vragen over dit onderwerp of wil je tips en ervaringen delen met andere collega’s? Op Edualdo.nl delen leraren uit het vo én po hun vragen en antwoorden over allerlei onderwerpen, zoals lesgeven op afstand.

Deel dit bericht

Meer weten?

Heb jij vragen over dit onderwerp? Neem contact met ons op en we helpen je verder.

Contact

Blijf op de hoogte

Meld je aan voor de Voortgezet Leren nieuwsbrief en ontvang het laatste nieuws en praktijkvoorbeelden:

Meld je aan voor de nieuwsbrief