Een volwaardig diploma via een schoolexamen op afstand

Een volwaardig diploma via een schoolexamen op afstand
Mirjam Lenters-Vinke.

Het centraal examen gaat niet door en dat plaatst scholen voor een nieuwe uitdaging. Lees hoe vmbo-school Het Element in Amersfoort leerlingen met het schoolexamen naar een succesvolle afronding begeleidt.

Nieuw plan

Een dubbel gevoel, dat had examensecretaris en kwaliteits- en beleidsmedewerker Mirjam Lenters-Vinke toen bekend werd dat het centraal examen definitief is geschrapt. “Wat jammer dat de leerlingen de ervaring van een centraal examen moeten missen”, schoot er door haar hoofd. “En tegelijkertijd vond ik het fijn dat we nu weten waar we aan toe zijn”, vertelt ze. “We zijn meteen aan de slag gegaan met een nieuw plan van aanpak voor leerjaar 4. “Uitgangspunt is dat we onze leerlingen een zo goed mogelijke kans willen geven om het jaar succesvol en met een kwaliteitsdiploma af te ronden.”

Digitale opdracht

Voordat het centraal examen verviel, dacht het MT van Het Element door de Coronacrisis al na over de invulling van de schoolexamens op afstand. Ook werd al kritisch naar het PTA gekeken; welke onderdelen uit de laatste periode stonden nog open en welke tussentijdse toetsen konden vervallen of worden vervangen door een digitale vorm van afname? “Waarmee we al bezig waren, werd dus nog urgenter”, aldus Mirjam. “We waren het met elkaar eens dat we ons wilden richten op de leerlingen die de school gaan verlaten. Zij hebben hun praktijkexamens al in leerjaar 3 gemaakt en de focus ligt nu op de AVO-vakken. Het idee is dat we voor die vakken (biologie, economie, maatschappijleer, natuur/scheikunde en wiskunde) digitale opdrachten ontwikkelen die de eindtermen dekken. Dat past bij onze wens om een plan te hebben dat sowieso kan doorgaan, ongeacht wat er verder gebeurt.”

“We gaan dit zo goed doen dat er geen enkele twijfel ontstaat over de kwaliteit van het schoolexamen”

Volwaardig diploma

Mirjam stuurde het idee van de digitale opdracht via e-mail naar alle vakdocenten met het verzoek om ernaar te kijken, met elkaar te overleggen en feedback te geven. “In mijn vakgroep hebben we meteen gezegd dat we dit zó goed willen gaan doen dat er geen enkele twijfel bij de inspectie ontstaat over de kwaliteit van het schoolexamen”, vertelt Wilco den Tuinder, docent maatschappijleer. “We willen dat de leerlingen een volwaardig diploma behalen en dat ouders weten dat hun kind daarvoor een eerlijke kans heeft gekregen.” Omdat de vakdocenten de opdrachten voor het schoolexamen moeten ontwikkelen, vond Mirjam het belangrijk hen er allemaal over te spreken. Wilco: “Het is heel prettig dat Mirjam vooruitdenkt en het proces bewaakt. Ik heb dagelijks ruggespraak met haar en met mijn vakgroep en zo leveren we met elkaar de kwaliteit die we nastreven.”

“Tussentijdse toetsen in het PTA kunnen vervallen omdat de vervangende opdracht de eindtermen dekt”

Eindtermen

Draagvlak onder de vakdocenten is volgens Mirjam cruciaal. “Er ontstonden direct creatieve ideeën voor de digitale opdracht zoals presentaties via videobellen of een biologieopdracht over corona die goed aansluit bij de thema’s gaswisseling en bescherming”, vertelt ze. “Ik kon deze positieve reacties terugkoppelen naar het MT, waarna we de knoop doorhakten en de volgende stap konden zetten, namelijk de verdere aanpassing van het PTA.” Mirjam bracht met behulp van de vakdocenten in kaart welke toetsen wel en niet voor het sluiten van de scholen waren afgerond. Daarnaast keken ze welke tussentijdse toetsen kunnen vervallen omdat de vervangende opdracht de eindtermen uit de laatste periode dekt. Voor maatschappijleer staan er bijvoorbeeld drie eindtermen open waarvoor Wilco en zijn collega’s nu de vervangende opdracht ontwikkelen. “Doordat de leerlingen straks dit schoolexamen maken, voldoen ze aan alle eindtermen”, aldus Mirjam.

Tip

Bekijk voor actuele informatie rondom de examens deze themapagina van de VO-raad. Hier vind je ook een handreiking over het aanpassen van het PTA en een overzicht van helpdesks om meer informatie in te winnen.

Controle op plagiaat

Voor de ontwikkeling van de digitale opdrachten stelde Mirjam in overleg met het MT een aantal kaders op. “Het moet echt een grote opdracht zijn in de vorm van een werkstuk, een digitale presentatie, een blog, filmpje of een combinatie”, legt ze uit. “Leerlingen zijn er maximaal vier uur mee bezig en we gaan een vast format en beoordelingsmodel ontwikkelen.” Om fraude te voorkomen, moeten de leerlingen hun opdracht inleveren via Magister. Leerlingen krijgen daarover duidelijke instructies. Wilco: “In Magister wordt al een automatische controle op plagiaat gedaan. We leggen duidelijk aan de leerlingen uit dat ze geïnterviewd worden als wij twijfelen of ze de opdracht zelf hebben gemaakt. Dat interview wordt dan ook opgenomen om onduidelijkheid bij de controle te voorkomen.”

Aan de slag

Het PTA is inmiddels aangepast en ligt nu bij de MR – die vanaf het begin bij het proces is betrokken – voor akkoord. Daarna stuurt Mirjam de definitieve versie naar de vakgroepen, de inspectie en naar de ouders/verzorgers en leerlingen. “De ouders/verzorgen ontvangen een brief en een toelichting en daarnaast komt er een filmpje met een toelichting op de website van de school”, zegt Mirjam. De vakgroepen gaan in de week van 30 maart volop aan de slag met de ontwikkeling van de digitale opdrachten. De leerlingen krijgen op 6 april de opdrachten en hebben tot 8 mei de tijd om die te maken. Wilco: “Ik geef via Microsoft Teams een instructie aan de hele klas en daarna kunnen de leerlingen nog vragen stellen. En verder ben ik natuurlijk bereikbaar voor vragen en om mijn leerlingen te begeleiden.”

Denk in oplossingen

Hoewel Mirjam en Wilco het jammer voor de leerlingen vinden dat het centraal examen niet doorgaat, zien ze er ook de positieve kant van in. “Als je denkt aan een schoolexamen, dan denk je aan leerlingen achter een tafeltje met een toets voor hun neus”, zegt Mirjam. “Dit is het moment om te ontdekken hoe het ook anders kan. Grijp die uitdaging aan en stap uit je ‘comfort zone’. Het is spannend en het kost tijd, maar als je in oplossingen denkt, kom je heel ver.”

Meer weten?

Heb jij vragen over dit onderwerp of wil je tips en ervaringen delen met andere collega’s? Op Edualdo.nl delen leraren uit het vo én po hun vragen en antwoorden over allerlei onderwerpen, zoals lesgeven op afstand.

Deel dit bericht

Meer weten?

Heb jij vragen over dit onderwerp? Neem contact met ons op en we helpen je verder.

Contact

Blijf op de hoogte

Meld je aan voor de Voortgezet Leren nieuwsbrief en ontvang het laatste nieuws en praktijkvoorbeelden:

Meld je aan voor de nieuwsbrief