DIGITALE VAARDIGHEDENTOETSINGLERARENSCHOOLLEIDERSTEAMLEIDERS

Digitaal examineren: hoe organiseer je dat?

Digitaal examineren: hoe organiseer je dat?
Corrie Eriks

Door de beperkende maatregelen vinden vrijwel alle schoolexamens op het OSG de Hogeberg op Texel de komende periode digitaal plaats. Rector Corrie Eriks vertelt hoe zij dit samen met het lerarenteam aanpakt en hoe zij fraude bij toetsing op afstand voorkomen.

Examineren op afstand

Leerlingen en leraren van OSG de Hogeberg op Texel deden de afgelopen jaren veel ervaring op met digitaal werken. Zo maakt de school bijvoorbeeld gebruik van ‘blended learning’-methodes, waarbij on- en offline leren gecombineerd wordt. Sinds de scholen dicht zijn, vinden alle lessen van de Hogeberg volgens het reguliere rooster digitaal plaats in Microsoft Teams. Het was voor de school dus logisch om in deze periode ook te kiezen voor digitale toetsing van schoolexamens. Rector Corrie Eriks: “Toen bekend werd dat de centrale examens vervielen, besloten we vrijwel meteen om de openstaande schoolexamens op afstand af te nemen. We begonnen met het maken van een overzicht: alle secties zetten de openstaande PTA-onderdelen op papier. Dat ging zowel om de inhaaltoetsen en herkansingen als de geplande schoolexamentoetsen. Hierbij werd gelijk in kaart gebracht in welke gevallen het PTA aangepast moest worden. Toen we precies in beeld hadden welke schoolexamenonderdelen nog getoetst moesten worden, maakten we zoals gewoonlijk een toetsrooster. Daarbij hielden we uiteraard rekening met de bestaande richtlijnen: ook nu maken leerlingen bijvoorbeeld niet meer dan twee toetsen op een dag.”

Drie methodes voor toetsing

Er zijn verschillende manieren om examens op afstand af te nemen. Corrie: “Wij kiezen op onze school voor drie verschillende methodes. Zo houden we het digitaal examineren simpel en overzichtelijk. Het belangrijkste uitgangspunt is dat we werken met systemen die leraren én leerlingen al kennen. Leraren bepalen zelf welke manier van toetsing het beste aansluit bij hun PTA.” Op de eerste plaats kunnen leraren op de Hogeberg toetsen via Quayn. “Verschillende leraren hebben al ervaring met dit toetsprogramma. Het werkt eenvoudig; leerlingen krijgen het examen via Quayn aangeboden en maken het binnen een bepaald tijdsslot. Dit kan een meerkeuzetoets zijn, waarbij de vragen in willekeurige volgorde worden aangeboden, of een toets met open vragen. Leerlingen die nog niet met Quayn hebben gewerkt, maken binnenkort een proeftoets. Zo kunnen wij testen of alles naar behoren werkt en zo kunnen zij wennen aan het systeem.” Leraren kunnen het schoolexamen daarnaast ombuigen tot een mondelinge toets via Microsoft Teams. “De afspraak is dat leraren in dat geval gebruikmaken van een beoordelingsformulier, zodat zij alle leerlingen op dezelfde punten beoordelen.” Tot slot kunnen leraren het schoolexamen vertalen naar een opdracht of werkstuk. Corrie: “Leerlingen leveren de opdracht binnen een bepaald tijdslot en via Magister in, zodat we een plagiaatcontrole kunnen uitvoeren.”

Fraudepreventie

Hoe voorkom je fraude als je niet fysiek surveilleert? Volgens Corrie zijn er genoeg opties, ook online. “Toetsen op afstand kan fraudegevoeliger zijn, maar we hebben verschillende maatregelen ingevoerd. We vragen leerlingen bij een aantal vakken bijvoorbeeld om hun aantekeningen met het antwoordformulier te uploaden, zodat de leraar kan nagaan hoe een leerling tot een bepaald antwoord kwam. Ook geldt bij alle toetsen dat er steekproefsgewijs contact met de leerling kan worden opgenomen, om de gegeven antwoorden toe te lichten.” Corrie vervolgt: “Leraren weten over het algemeen goed hoe de leerlingen ervoor staan; leerlingen hebben al ruim 80 procent van de examen­onderdelen afgerond. Dus als leraren resultaten zien die significant afwijken, dan nemen zij direct contact op met de betreffende leerling.” Om het lerarenteam hierin te ondersteunen, paste de schoolleiding in overleg met de MR het examenreglement aan. “Als een leraar fraude vermoedt, kan de toets herroepen worden en moet de leerling het examen op school overdoen. Een vermoeden van fraude is in deze situatie al voldoende. Zo zetten we de kracht van de leraar in; zij kennen hun leerlingen.” Voor de zekerheid heeft Corrie de gekozen toetsvormen en maatregelen tegen fraude voorgelegd aan de Onderwijsinspectie. Daar kwamen geen knelpunten uit.

Tip

Bekijk voor actuele informatie rondom de examens deze themapagina van de VO-raad. Hier vind je ook een handreiking over het aanpassen van het PTA en een overzicht van helpdesks om meer informatie in te winnen.

Uitzondering op de regel

Niet voor alle schoolexamens zijn de drie gekozen toetsmethodes geschikt. Corrie vertelt dat ze voor het vak CKV bijvoorbeeld een maatwerkoplossing bedachten. “De CKV-leerlingen doorliepen als onderdeel van het PTA verschillende disciplines, waaronder theater, beeldende kunst en film. Nu alle culturele instellingen gesloten zijn, leek een vierde activiteit conform PTA niet mogelijk. Maar online gebeurt momenteel veel op dit vlak: artiesten treden bijvoorbeeld op via platforms als Instagram en YouTube. Leerlingen hebben daarom de opdracht gekregen om online een optreden bij te wonen en daar zelf het ticket voor te ontwerpen, volgens de voorgeschreven kaders. De materialen hiervoor bezorgden we in pakketjes bij de leerlingen thuis.”

Het belang van communicatie

Heldere communicatie is in deze tijden van essentieel belang gelooft Corrie. “Zeker in de begin­periode was er veel onduidelijkheid rondom de schoolexamens en het toetsen op afstand. Wij hadden als school natuurlijk ook vragen, maar we gingen uit van wat we wél wisten. We hebben de plannen voor het digitaal toetsen op papier gezet, in duidelijke en concrete taal.” De schoolleiding communiceert niet alleen met haar leerlingen, ook met hun ouders. “Digitaal schoolexamens afnemen vraagt ook wat van het thuisfront. Daarom stuurden we het toetsrooster bijvoorbeeld naar de ouders. Zo weten zij precies wanneer hun zoon of dochter een schoolexamen moet maken.” Corrie vertelt dat in deze brief aan ouders ook staat hoe zij hun kind kunnen ondersteunen tijdens de thuis-examens. “We hebben aan ouders bijvoorbeeld gevraagd om te zorgen voor een rustige werkplek voor hun zoon of dochter in de schoolexamenperiode. We begrijpen dat niet alle ouders dat kunnen bieden, om verschillende redenen. In dat geval zijn leerlingen alsnog welkom om de examens op school te maken.”

Tips voor digitale examens

  • Breng alle openstaande schoolexamenonderdelen per vak en per afdeling in beeld. Zo maak je inzichtelijk welke schoolexamens deze periode nog afgenomen moeten worden.
  • Twijfel je over de manier waarop je de examens op afstand ingericht hebt? Toets de plannen dan bij de instanties, zij kunnen aangeven of de voorgestelde methode valide is. Je kunt hiervoor bijvoorbeeld terecht bij de helpdesk van Kennisnet, SLO en Cito.
  • De verplichte eindtermen voor het schoolexamen moeten gedekt zijn in het PTA. Als de vorm van een toets wordt aangepast, moet het PTA ook aangepast worden. Wijzigingen aanbrengen in afgesloten schoolexamenonderdelen is niet toegestaan. Wil je je het PTA aanpassen? Overleg dan met de MR en meld het vervolgens bij de Inspectie van het onderwijs. Meer weten hierover? Bekijk de Handreiking aanpassing PTA en examenreglement van de VO-raad.
  • Kies voor toetsmethodes waar zowel leraren als leerlingen al eerder mee gewerkt hebben. Werk je met een nieuw systeem? Geef leerlingen dan de kans om een proeftoets te maken.
  • Communiceer duidelijk met leraren, leerlingen en hun ouders; het is belangrijk dat zij in deze periode weten waar ze aan toe zijn.

Downloads

Meer weten?

Heb jij vragen over dit onderwerp of wil je tips en ervaringen delen met andere collega’s? Op Edualdo.nl delen leraren uit het vo én po hun vragen en antwoorden over allerlei onderwerpen, zoals lesgeven op afstand.

Deel dit bericht

Meer weten?

Heb jij vragen over dit onderwerp? Neem contact met ons op en we helpen je verder.

contact

Blijf op de hoogte

Meld je aan voor de Voortgezet Leren nieuwsbrief en ontvang het laatste nieuws en praktijkvoorbeelden:

Meld je aan voor de nieuwsbrief