DIGITALE VAARDIGHEDENMAATWERKSCHOOLLEIDERSTEAMLEIDERS

De zoektocht naar goed onderwijs na de zomervakantie

De zoektocht naar goed onderwijs na de zomervakantie
Emmeken van der Heijden

De deuren van het Van Maerlantlyceum in Eindhoven zijn weer open en het digitale onderwijs op afstand blijft leidend. Schoolleider Emmeken van der Heijden vertelt waarom en welke mogelijkheden de school onderzoekt voor de continuïteit van het onderwijs na de zomer.

Onderwijs in crisistijd

“Het klinkt misschien een beetje gek, maar we hebben van ons onderwijs in deze crisistijd een project gemaakt. In de eerste fase, van 11 tot en met 16 maart, gaven we digitale toegang tot fysiek onderwijs. Een deel van de leerlingen en leraren kwam toen namelijk nog naar school en een deel bleef thuis. De infrastructuur daarvoor was er gelukkig; alle leerlingen hebben een laptop en we werkten al met Microsoft Teams. Toen we dicht gingen, werd het digitale onderwijs leidend. Doordat we die week daarvoor al hadden geoefend, ging dat heel goed. En nu is het tijd voor fase 3.”

Zoektocht

“Het digitale onderwijs blijft leidend. We openen de school alleen voor het mentoruur van alle leerlingen en gedifferentieerd onderwijs: fysieke lessen voor iedere leerling die dat wil en nodig heeft. Leraren plannen die lessen en nodigen daarvoor de betreffende leerlingen uit. Leerlingen kunnen ook zelf bij hun mentor aangeven dat ze meer uitleg of begeleiding nodig hebben. We hebben een planning gemaakt met daarin alle digitale en fysieke activiteiten en gaan hiermee tot de zomervakantie door. Ik zie het eigenlijk als een experiment naar het volgende schooljaar toe. We focussen ons op wat didactisch nodig is en tegelijkertijd onderzoeken we hoe we ons onderwijs na de zomer willen inrichten.”

“Ons onderwijs heeft zich in korte tijd ontwikkeld naar meer maatwerk met meer aandacht voor de zelfredzaamheid van leerlingen”

Zelfredzaamheid versterken

“Ons onderwijs heeft zich in korte tijd ontwikkeld naar meer maatwerk met meer aandacht voor de zelfredzaamheid van leerlingen. Die zelfredzaamheid willen we verder versterken. We lieten leerlingen die het risico liepen niet over te gaan, bijvoorbeeld een plan van aanpak maken. Daarin moesten ze laten zien wat ze voor die betreffende vakken gingen doen om aan te tonen dat ze de stof wel beheersen. Met die plannen van aanpak gaan we door. Ook willen we in het nieuwe schooljaar minder toetsen en meer formatief evalueren. We waren al drie jaar bezig met de voorbereidingen om meer maatwerk te bieden en daarbij digitale middelen in te zetten. Door corona is dat nu in een stroomversnelling geraakt. Ons schoolplan 2020-2024 was namelijk net af toen het coronavirus uitbrak. De keuzes die we tot nu toe met ons onderwijs op afstand hebben gemaakt, zijn in lijn met dat dat schoolplan.”

“Ik zie aanknopingspunten in een aantal didactische scenario’s van het hbo”

Gedifferentieerde aanpak

“We zien leerlingen die de afgelopen twee maanden veel verantwoordelijkheid hebben laten zien. Maar er zijn ook leerlingen die het thuis lastig vinden omdat ze de structuur van school missen. Dit zijn dus twee goede argumenten om met een gedifferentieerde aanpak door te gaan en de fysieke mogelijkheden van het schoolgebouw te benutten als het nodig is. Het is nu nog niet duidelijk onder welke voorwaarden we na de zomervakantie onderwijs mogen geven, maar ik wil wel een plan hebben. Dat plan zijn we nu met ons onderwijsteam aan het bedenken. Ook vragen we leerlingen en ouders om ideeën daarover met ons te delen.”

Didactische scenario’s

“Een mogelijkheid kan zijn om onderscheid te maken in doelgroepen en leerdoelen. We kunnen de brugklassers dan fysiek naar school laten komen en in de bovenbouw differentiëren met digitaal en fysiek onderwijs. Qua leerdoelen zie ik ook mogelijkheden om te differentiëren. Via hoorcolleges kun je leerlingen van één jaarlaag laten inloggen voor een theorieles bij een leraar. Leerlingen die meer uitdaging nodig hebben, kunnen dan inloggen op een hoger niveau. Daarnaast zie ik aanknopingspunten in een aantal didactische scenario’s van het hbo. Daar definiëren ze onderwijs als een combinatie van een digitale en fysieke campus. De leraar bepaalt dan of hij fysiek of digitaal onderwijs aanbiedt of dat hij de keuze aan de leerling laat. Deze scenario’s zijn ook toe te passen op het vo.”

Communicatie

“We onderzoeken dus verschillende mogelijkheden en toetsen dat wederom bij leerlingen, leraren en ouders. Voor de zomervakantie moet ons plan klaar zijn en door de MR zijn goedgekeurd. We willen ons onderwijs op een kwalitatief goede manier continueren en laten iedereen daarover meedenken. Ik heb direct vanaf het begin ingezet op bijna een ‘overkill’ aan communicatie om leraren, leerlingen en ouders mee te nemen in onze keuzes. We vragen alle leerlingen, leraren én ouders om wekelijks een evaluatieformulier in te vullen en feedback te geven. Elke donderdag bespreken we met een speciaal opgericht onderwijsteam de feedback en op woensdag voeren we eventuele veranderingen door. Dat blijven we ook nu na 2 juni doen.”

Complimenten

“Als ik terugkijk op de afgelopen maanden, dan is dat met een dubbel gevoel. Het drama van corona laat zijn sporen na en tegelijkertijd biedt het een kans om ons onderwijs beter af te stemmen op wat de leerling nodig heeft. Ik ben trots op alle complimenten die we van ouders krijgen over onze aanpak tot nu toe. Als schoolleider probeer ik steeds twee stappen vooruit te denken en niet te wachten op wat de overheid aanbeveelt. Door zelf de regie te nemen, bieden we zekerheid in een onzekere periode. En zo laten we zien dat onderwijs niet alleen in de fysieke wereld, maar ook in de digitale wereld kan gedijen.”

Meer van Emmeken

Emmeken heeft een eigen website met cursiefjes voor schoolleiders.

Meer weten?

Heb jij vragen over dit onderwerp of wil je tips en ervaringen delen met andere collega’s? Op Edualdo.nl delen leraren en schoolleiders uit het vo én po hun vragen en antwoorden over allerlei onderwerpen, zoals lesgeven op afstand.

Deel dit bericht

Meer weten?

Heb jij vragen over dit onderwerp? Neem contact met ons op en we helpen je verder.

contact

Blijf op de hoogte

Meld je aan voor de Voortgezet Leren nieuwsbrief en ontvang het laatste nieuws en praktijkvoorbeelden:

Meld je aan