DOORSTROOMMAATWERKLERARENSCHOOLLEIDERS

De schoolscan: zo meet het Meander College de voortgang van leerlingen

De schoolscan: zo meet het Meander College de voortgang van leerlingen
Ronald Doornekamp en Suzan Jongeneel (r)

Op het Meander College in Zwolle betrekt mentor Suzan Jongeneel haar leerlingen actief bij hun schoolscan, die verplicht is voor het Nationaal Programma Onderwijs. Ze maakte voor haar leerlingen een vragenlijst, gebaseerd op het stappenplan voor de schoolscan en op het verkeerslichtsysteem dat de school gebruikt om de voortgang van leerlingen te meten.

Ronald Doornekamp, teamleider vwo, bedacht dat verkeerslichtsysteem; hij kwam op het idee toen hij zag dat Duitse deelstaten de kleuren van een verkeerslicht gebruiken om het verspreidingsrisico van corona aan te duiden. “Wij denken in drie domeinen van leren en functioneren, losjes gebaseerd op de ‘Self Determination Theory’ van Deci en Ryan”, vertelt hij. “We onderscheiden het cognitieve, regulatieve en affectieve domein in ons dashboard. Regulatief heeft te maken met het organiseren van leren. Affectief betekent: ben je gezond, heb je goede relaties en voel je je prettig?”

Meander indicatoren

Objectief en subjectief

“Hoe een leerling presteert, is een optelsom van objectieve data en subjectieve interpretaties en inschattingen”, vertelt Ronald verder. “Het aantal tekortpunten voor de kernvakken (cognitief) is meetbaar. Hoe vaak je je huiswerk bent vergeten (regulatief) ook. Maar hoe de thuissituatie een leerling beïnvloedt (affectief), is een subjectieve beoordeling. Deze en andere indicatoren – veertien in totaal – zijn door orthopedagoog Lisanne Gerrits en zorgcoördinator Nienke Goedhart vanuit hun expertise voor elk domein bepaald. Eenmaal ingevuld ontstaat er een dashboard met voor elke leerling veertien ‘waarschuwingslampjes’. Rood is zorgelijk, oranje laat een dalende trend zien, geel is een positieve ontwikkeling en groen is veilig.”

Meander - dashboard

Ronald: “Hoe weeg je cijfermatige gegevens af tegen mondelinge informatie van andere vakdocenten?”

Lastige vragen

meander stoplicht

Sommige ‘lampjes’ gaan vanuit het leerlingvolgsysteem automatisch branden. De subjectieve indicatoren en de uiteindelijke stoplichtkleuren zet de mentor handmatig ‘aan’. Met name de scores op het affectieve domein zijn volgens Ronald voor iedereen een uitdaging. “Wat weet je van de achtergrond van een leerling? Hoe functioneert deze? En hoe weeg je cijfermatige gegevens af tegen mondelinge informatie van andere vakdocenten?” Ook Suzan, lerares lichamelijke opvoeding en mentor van een mavo 2-klas, vindt het lastige vragen. “Het gaat om mijn persoonlijke interpretatie”, zegt ze. “Het is een indicatie van mij als mentor en ik kan daar niet zo goed mee uit de voeten. Daarom laat ik de vragenlijst ook door mijn leerlingen zelf invullen. Zo kan ik hun input vergelijken met mijn eigen bevindingen.”

Weinig ruimte voor overleg

Door de lockdowns en het aangepaste lesrooster van een half uur per les (tot 11 juni), ziet Suzan haar mentorleerlingen minder vaak dan voor de coronacrisis. “Die schoolscan moet er heel snel doorheen en er is weinig tijd voor onderling overleg”, vertelt ze. “Als je als mentor geen peiling doet onder collega’s of bij de leerlingen zelf en een schoolscan invult aan de hand van de vier kleuren, dan is dat prima. Maar ik wil weten of het beeld dat ik heb, ook het beeld van de leerling zelf is. Ik vind het dus voor mezelf belangrijk om het invullen van onze schoolscan op deze manier aan te pakken.”

“Welke interventies we ook doen, er moet in ieder geval meer instructie- en verwerkingstijd komen”

Vragenlijst

De vragenlijst die Suzan maakte, is inmiddels door de helft van haar mentorklas ingevuld. “Ik heb de vragen gebaseerd op het stappenplan van OCW voor een schoolscan en eerst met mijn mentorleerlingen besproken wat de vragen en kleuren (goed, voldoende, onvoldoende en zorgelijk) betekenen. Ook heb ik bijvoorbeeld uitgelegd wat we met de thuissituatie en mentale gezondheid bedoelen. Het is belangrijk dat de leerlingen kunnen verwoorden waarom ze een kleur kiezen en ik moet zeggen dat ze dat best goed hebben gedaan. Waar ik ook blij mee ben, is dat hun input redelijk overeenkomt met mijn eigen interpretatie.”

Verrassingen

Er waren ook een paar verrassingen; leerlingen waarvan Suzan dacht dat ze het best goed deden, geven aan dat ze zichzelf achteruit zien gaan. “En sommige leerlingen kijken veel strenger naar zichzelf dan ik doe”, aldus Suzan. “Het zijn voor mij signalen om hierover met ze te praten.” Als alle leerlingen het formulier hebben ingevuld, wil Suzan er een algemene mentorles aan wijden en de vragen in het algemeen bespreken. Hoe de input voor de schoolscan zich vertaalt naar concrete interventies, weet ze nog niet. “Ik maak mijn eigen beoordeling en kan mijn mening daarover kwijt, maar sta verder weg van wat er uiteindelijk besloten wordt.”

Interventies

Ronald heeft naar eigen zeggen ‘al een beetje een idee’ over de interventies die de school wil inzetten. “Toen minister Slob in april ineens met die plannen voor het NPO kwam, heb ik er wel een nacht slecht van geslapen”, zegt hij. “Maar ik realiseerde me ook dat we door te beoordelen vanuit de drie domeinen, al heel veel over de leerlingen weten. Veel leerlingen zijn het thuiszitten spuugzat en je ziet ze ploeteren met het op eigen houtje oefenen, memoriseren, repeteren en stof toepassen in een nieuwe context. Welke interventies we ook doen, er moet in ieder geval meer instructie- en verwerkingstijd komen.”

Rond beeld van de leerling

Omdat het Meander College onderdeel is van de Landsteder Groep, kan de school gebruikmaken van een centraal ondersteuningsteam met specialisten zoals orthopedagogen en zorgcoördinatoren. “We hebben het afgelopen jaar extra ingezet om mentoren op het affectieve domein te ondersteunen”, aldus Ronald. “Er zijn meer schoolcoaches en uren voor zorgcoördinatoren ingekocht en de mentoren kunnen sparren met de orthopedagogen. We willen doorgaan met de bijlessen en ‘study boosts’ (huiswerkklassen) en meer investeren in bewegen, leefstijl en sport. En tot slot gaan we mentoren vaardiger maken om de leerlingen vanuit de drie domeinen te monitoren. Want dat kan ik als tip aan andere scholen meegeven: door niet alleen naar prestaties te kijken, maar ook naar leerstrategieën en welzijn, ontstaat een rond beeld van de leerling.”

Meer weten over het stoplichtsysteem?

Wil je precies weten hoe het Meander College de indicatoren per domein naar een verkeerslichtkleur vertaalt? In deze folder vind je meer informatie over de wegingsfactoren. Mailen met Ronald kan ook: rdoornekamp@meandercollege.nl.

Meer lezen

Meer weten?

Heb jij vragen over dit onderwerp of wil je tips en ervaringen delen met andere collega’s? Op Edualdo.nl delen leraren en schoolleiders uit het vo én po hun vragen en antwoorden over allerlei onderwerpen.

Meer weten?

Heb jij vragen over dit onderwerp? Neem contact met ons op en we helpen je verder.

contact

Blijf op de hoogte

Meld je aan voor de Voortgezet Leren nieuwsbrief en ontvang het laatste nieuws en praktijkvoorbeelden:

Meld je aan