MAATWERKLERAREN

12 tips om je les te verbeteren op basis van onderzoek

12 tips om je les te verbeteren op basis van onderzoek
Wilfred

Docent Engels Wilfred Berkhof (RSG Pantarijn) gebruikt in zijn lespraktijk de nieuwste inzichten over welke lesmethode goed werkt. Waar vindt hij al die informatie en hoe worden zijn lessen er beter van?

Effectief leren

“Leren is onderdeel van alles wat ik doe”, zegt Wilfred Berkhof, docent Engels aan RSG Pantarijn, locatie Kesteren. “Op mijn dertigste koos ik voor het onderwijs. Het is de beste stap die ik ooit heb gezet – ik geniet geweldig van de interactie met leerlingen. Elke dag denk ik: hoe kan het anders en beter? Waarom maken we niet meer gebruik van kennis over effectief leren? Met de onderzoekskennis die ik nu opdoe uit blogs, Facebookgroepen en websites heb ik grote verbeteringen in mijn lespraktijk doorgevoerd.”

“Al snel zat ik elke avond te lezen, het werd echt mijn hobby”

Tijd

“Het is niet moeilijk om op internet goede onderzoeksinformatie te vinden”, vervolgt Wilfred. “Ik kwam een aantal jaren geleden de blog van David Didau tegen en via zijn posts werd ik al snel op het spoor gezet van andere relevante sites en boeken. Er kan wel veel tijd in gaan zitten: ik zat al snel elke avond te lezen. Quotes die me aanspraken, noteerde ik in OneNote. Het werd echt mijn hobby. Zo kreeg ik meer inzicht in hoe mensen nu echt leren en wat meer en minder effectief is en bovenal hoe je dit in de klas toe kunt passen.”

Facebookgroep

“Op dit moment maak ik vooral gebruik van blogs, Facebookgroepen en websites. Twitter vermijd ik liever, omdat daar veel geruzied wordt. In vergelijking daarmee voelt de sfeer in de Facebookgroep ‘Evidence-informed onderwijzen‘ als een warm bad. Zowel leraren als onderzoekers discussiëren daar met elkaar over onderwijs en delen kennis en interessante artikelen.”

Aan de slag met onderzoek

Onderwijsontwikkeling is vaak effectiever en duurzamer als je het baseert op onderzoek. Dat hoeft helemaal niet groot en ingewikkeld te zijn. Op deze pagina vind je allerlei tools om over onderzoek te lezen of om er zelf mee aan de slag te gaan.

Aanraders

“Twee boeken die ik alle leraren kan aanraden zijn: Wijze Lessen: 12 bouwstenen voor effectieve didactiek, een heerlijk boek waar onderzoek wordt gekoppeld aan praktijkvoorbeelden. En Jongens zijn slimmer dan meisjes, waarin Pedro de Bruyckere wijdverspreide onderwijsmythes ontkracht. Een andere tip is de site van The Learning Scientists aan. Deze staat vol met onderzoek en praktijkvoorbeelden over bijvoorbeeld effectieve leerstrategieën en hoe je de motivatie van leerlingen kan verhogen.”

Direct bruikbaar

“Specifiek voor de moderne vreemde talen neem ik onder andere deel aan de meer internationale Facebookgroep The Global Innovative Language Teachers. Daar wordt veel materiaal en onderzoek gedeeld. Maar ik lees vooral de blog van Gianfranco Conti. Conti koppelt gedegen onderzoek aan een effectievere manier van een taal aanleren. Zijn blog staat vol met tientallen direct bruikbare werkvormen die leerlingen niet alleen leuk vinden, maar die ook erg effectief zijn. Leerlingen zijn de hele les actief en gericht bezig met de stof.”

Lespraktijk

“Mede door alles wat ik geleerd heb, richt ik mijn lessen tegenwoordig heel anders in. Vroeger liet ik leerlingen veel zelfstandig aan projecten werken. De leerlingen vonden het leuk en ze waren schijnbaar actief bezig. Toch knaagde het aan mij dat het leek of er niet veel bleef hangen van de kennis waar de leerlingen mee bezig waren geweest. Geïnspireerd door wat ik las over kennisgedreven lesgeven, heb ik mijn lespraktijk aangepast.”

Toetsrevolutie

“Ik geef nu les volgens de principes van het formatief handelen (zie het gratis boek Toetsrevolutie). Alles staat nu in het teken van het leerproces en niet meer in het teken van de toets. Tijdens het leerproces mag je fouten maken waar je van kunt leren en waar je niet op afgerekend wordt. Het gaat nog een stap verder, want al mijn leertoetsen zijn herkansbaar (bekijk hier een filmpje met uitleg over ‘mastery learning’). Wat heeft een leerling eraan als deze een onderwerp nog helemaal niet beheerst en met een dikke onvoldoende afsluit?”

“Leerlingen zijn verbaasd dat de les voorbij is, zo veel plezier hebben ze erin”

Directe instructie

“De grootste verandering is dat ik werk volgens de principes van Expliciete Directe Instructie (zie het EDI boek van Marcel Schmeier) gecombineerd met de lexiogrammar methode van Conti. Mijn lessen zijn nu klassikaler van opzet, maar veel interactiever en leuker! Er is geen ‘dode’ tijd waarin leerlingen alleen passief luisteren. Ze worden constant bevraagd, werken in duo’s aan een opdracht of zijn zelfstandig aan het oefenen. De werkvormen zijn kort, interactief en afwisselend. Maar de grootste verandering is misschien wel dat leerlingen tegenwoordig geregeld verbaasd zijn dat de les al voorbij is, zo veel plezier hebben ze erin.”

Leerling Kirsten (14): “Dit jaar gaat het veel beter. Ik snap nu zelfs de grammaticauitleg”

Hogere scores

“Ik zie dat leerlingen meer weten omdat de uitleg en het begeleid in zo klein mogelijke stappen wordt verdeeld. Zo kan iedereen meekomen. Door leerlingen hun antwoorden op mini-whiteboards te laten schrijven, heb ik goed overzicht wie welke stap begrijpt en welke misverstanden er nog heersen. Ook scoren leerlingen hoger op de (herkansbare) summatieve toetsen. Waar een klas vroeger een heel aantal onvoldoendes had voor leertoetsen, haalt nu iedereen uiteindelijk een voldoende. Sommigen doen er wat langer over, maar iedereen haalt het.”

Robert Philips, teamleider van Wilfred:

“Als leraar moet je het zoeken naar vernieuwing en verbetering in je dna hebben zitten. Sommige beginnende leraren houden zich vast aan het boek, anderen werken vanaf het begin aan hun eigen aanpak en materiaal. Wilfred is steeds op zoek naar wat voor zijn leerlingen werkt, dat spreekt me aan. Niet zonder meer het boek volgen, maar kijken wat leerlingen nodig hebben en daar materiaal bij zoeken. Ik vind het goed dat hij daarvoor een ambassadeur in de school wil zijn.”

Deel dit bericht

Meer weten?

Heb jij vragen over dit onderwerp? Neem contact met ons op en we helpen je verder.

Contact

Blijf op de hoogte

Meld je aan voor de Voortgezet Leren nieuwsbrief en ontvang het laatste nieuws en praktijkvoorbeelden:

Meld je aan voor de nieuwsbrief