Inzichten uit onderzoek over formatief evalueren

Formatief evalueren is een belangrijk en bekend begrip in onderwijsland, waar veel over geschreven en gedeeld wordt. Er zijn ook veel verschillende definities, die deels aanvullend en deels overlappend zijn. Op de website van NRO staat een mooi overzichtsdocument. Wij bespreken hier kort enkele definities en verwijzen door naar onderzoek, websites, podcasts, filmpjes, enzovoort.

Wat is formatief evalueren?

Bij formatieve evaluatie gaat het erom gegevens te verzamelen om te achterhalen waar een leerling zich bevindt in zijn leerproces. Formatieve evaluatie vindt plaats tijdens het leren met als doel het leren te bevorderen. Formatief evalueren staat dus in dienst van leren. Het biedt leraar en leerlingen inzicht in het leerproces en is dus niet bedoeld om een leerperiode af te sluiten of consequenties voor de schoolloopbaan aan te verbinden. De verkregen inzichten en informatie kunnen leraar en leerling gebruiken om te bepalen wat de doelen zijn waar een leerling naartoe werkt, moet gaan, of wil gaan (feed-up), waar de leerling is in zijn leerproces (feedback) en wat de best mogelijke manier is om naar de gewenste situatie te komen (feed-forward).

Eigenschappen
Formatief evalueren heeft een aantal belangrijke eigenschappen.

  1. Er is sprake van een cyclisch proces gericht op verder leren.
  2. Het gaat om doelgericht in plaats van toetsgericht onderwijs.
  3. Daarbij gaan leraar en leerlingen met elkaar in gesprek en geven ze samen het leren vorm.

Om dit te kunnen doen, is het belangrijk dat je als leraar goed inzicht hebt in het leerproces van je leerlingen. Goed inzicht hebben in het leerproces van leerlingen betekent dat je als leraar:

  • helder hebt waar de leerling naartoe werkt
  • een goed beeld hebt waar de leerling staat
  • de leerlinggerichte instructie en feedback geeft en verder op weg helpt.

Meer weten over formatief evalueren? Bekijk onderstaande vragen.

Bronnen

Deel dit bericht